7. sınıf Türkçe: temalar ve öğrenme çıktıları
Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın TYMM sitesindeki metninden 7. sınıf: 6 tema, 96 öğrenme çıktısı ve süreç bileşenleri. Beceriye göre süzün, kodu adıyla birlikte kopyalayın.
Yıllık plandaki kodlarla karşılaştırırken: MEB'in 2026-2027 taslak yıllık planı 7. sınıfta Talim ve Terbiye Kurulunun 23.05.2024 tarihli ve 20 sayılı kararıyla kabul edilen önceki program metnine dayanıyor. Planın 102 kodundan yalnız 13 tanesi bu sayfadakiyle aynı adı taşıyor; numaralar farklı. Bu sayfa programın TYMM sitesindeki güncel metnini gösterir. Okulunuzun planındaki kodlar için: 7. sınıf Türkçe yıllık planı.
- 6tema
- 96öğrenme çıktısı
- 180saat, yıllık toplam
- 10saat okul temelli planlama
Bu sayfada 4 bölüm
7. sınıf temaları
Programın tablosu: her temanın öğrenme çıktısı sayısı, ders saati ve atölye saati. Temaya dokununca anahtar kavramları ve o temadaki çıktılar açılır.
| Tema | Öğrenme çıktısı | Ders saati | Atölye | Yüzde |
|---|---|---|---|---|
| 1. Hayat Boyu Gelişim | 30 | 25 | 3 | %16 |
| 2. Bir Hilal Uğruna | 33 | 25 | 3 | %16 |
| 3. İletişim ve Sosyal İlişkiler | 33 | 25 | 3 | %16 |
| 4. Türk Sanatı | 34 | 26 | 3 | %16 |
| 5. Okuma Kültürü | 35 | 27 | 3 | %16 |
| 6. Hak ve Sorumluluklar | 29 | 24 | 3 | %16 |
| Okul temelli planlama | 10 | %4 | ||
| Toplam | 194 | 180 saat | %100 | |
Kaynak: programdaki 6. Tablo (7. Sınıf Tema Öğrenme Çıktıları Sayısı ve Süre Tablosu). Bir çıktı birkaç temada geçebilir; toplamdaki 194 temalardaki sayıların toplamıdır, farklı çıktı sayısı 96.
1. temaHayat Boyu Gelişim30 öğrenme çıktısı · 25 + 3 saat
Anahtar kavramlar: Strateji, yöntem ve teknik; söz varlığı, söz sanatları, derin anlam, yüzey anlam, görsel unsurlar, anahtar kelime, yazıda içerik ve yapı, hazırlıksız konuşma, ikna teknikleri, beden dili, yazım kuralları, noktalama işaretleri, bağlantı ifadeleri, dil yapıları ve söz varlığı.
Dinleme/izleme 8
- T.D.7.2 Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.D.7.3 Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
- T.D.7.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.D.7.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.D.7.6 Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.13 Dinlediğinin/izlediğinin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.18 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Okuma 11
- T.O.7.2 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.O.7.3 Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
- T.O.7.4 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.O.7.5 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.O.7.6 Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
- T.O.7.7 Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.8 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.14 Metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.18 Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.19 Metinde kullanılan ikna tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Konuşma 5
Yazma 6
- T.Y.7.1 Yazma sürecini yönetebilme
- T.Y.7.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
- T.Y.7.6 Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme
- T.Y.7.16 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
- T.Y.7.18 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
- T.Y.7.19 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
2. temaBir Hilal Uğruna33 öğrenme çıktısı · 25 + 3 saat
Anahtar kavramlar: Materyal seçimi, strateji, yöntem ve teknik; söz varlığı, derin anlam, yüzey anlam, sözlü sunum, değerlendirme, şiir, söz sanatları; öyküleyici metin, hikâye unsurları, metnin bölümleri, yazıda içerik ve yapı, konuşmada amaç ve içerik, bağlantı ifadeleri, yazım kuralları, noktalama işaretleri, dil yapıları ve söz varlığı.
Dinleme/izleme 9
- T.D.7.1 Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
- T.D.7.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.D.7.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.D.7.6 Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.11 Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.14 Dinlediğinin/izlediğinin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.16 Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.18 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Okuma 10
- T.O.7.1 Okumada materyal seçimini yönetebilme
- T.O.7.2 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.O.7.4 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.O.7.5 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.O.7.7 Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.8 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.16 Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.22 Okuduğunu değerlendirebilme
- T.O.7.26 Okuma sürecini değerlendirebilme
Konuşma 7
- T.K.7.1 Konuşma sürecini yönetebilme
- T.K.7.2 Konuşmada yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.K.7.3 Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
- T.K.7.9 Sözlü sunum yapabilme
- T.K.7.10 Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
- T.K.7.21 Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
- T.K.7.23 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
Yazma 7
- T.Y.7.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.Y.7.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
- T.Y.7.11 Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme
- T.Y.7.16 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
- T.Y.7.18 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
- T.Y.7.19 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
- T.Y.7.20 Yazma sürecini değerlendirebilme
3. temaİletişim ve Sosyal İlişkiler33 öğrenme çıktısı · 25 + 3 saat
Anahtar kavramlar: Materyal seçimi; strateji, yöntem ve teknik; söz varlığı, yüzey anlam, derin anlam, hikâye unsurları, metnin bölümleri, düşünceyi geliştirme yolları, değerlendirme, çoklu ortam ögeleri, yaratıcı konuşma ve yazma, yazıda içerik ve yapı, soru sorma, bağlantı ifadeleri, yazım kuralları, noktalama işaretleri, dil yapıları ve söz varlığı.
Dinleme/izleme 8
- T.D.7.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.D.7.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.D.7.6 Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.18 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.19 Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.21 Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme
- T.D.7.25 Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
Okuma 10
- T.O.7.1 Okumada materyal seçimini yönetebilme
- T.O.7.4 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.O.7.5 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.O.7.7 Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.8 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.10 Metindeki unsurları sınıflandırabilme
- T.O.7.12 Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.15 Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.17 Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Konuşma 7
- T.K.7.2 Konuşmada yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.K.7.4 İletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilme
- T.K.7.6 Yaratıcı konuşma yapabilme
- T.K.7.15 Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme
- T.K.7.20 Düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak konuşmasını yapılandırabilme
- T.K.7.23 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
- T.K.7.25 Konuşma sürecini değerlendirebilme
Yazma 8
- T.Y.7.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.Y.7.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
- T.Y.7.4 Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
- T.Y.7.5 Yaratıcı yazı yazabilme
- T.Y.7.8 Yazısında sınıflandırma yapabilme
- T.Y.7.16 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
- T.Y.7.18 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
- T.Y.7.19 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
4. temaTürk Sanatı34 öğrenme çıktısı · 26 + 3 saat
Anahtar kavramlar: Materyal seçimi; strateji, yöntem ve teknik; söz varlığı; derin anlam; düşünceyi geliştirme yolları; eleştirme, özetleme, çoklu ortam ögeleri; yazıda içerik ve yapı, yorumlama, bağlantı ifadeleri, yazım kuralları, noktalama işaretleri; dil yapıları ve söz varlığı.
Dinleme/izleme 10
- T.D.7.1 Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
- T.D.7.2 Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.D.7.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.D.7.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.D.7.6 Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.9 Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
- T.D.7.10 Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
- T.D.7.15 Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.18 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Okuma 10
- T.O.7.2 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.O.7.4 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.O.7.5 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.O.7.7 Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.8 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.9 Okuduklarını karşılaştırabilme
- T.O.7.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.21 Okuduğunu özetleyebilme
- T.O.7.24 Metni eleştirebilme
- T.O.7.26 Okuma sürecini değerlendirebilme
Konuşma 5
Yazma 9
- T.Y.7.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
- T.Y.7.7 Yazısında karşılaştırma yapabilme
- T.Y.7.10 Yazılı olarak özetleyebilme
- T.Y.7.13 Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme
- T.Y.7.15 Düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak metni yapılandırabilme
- T.Y.7.16 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
- T.Y.7.18 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
- T.Y.7.19 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
- T.Y.7.20 Yazma sürecini değerlendirebilme
5. temaOkuma Kültürü35 öğrenme çıktısı · 27 + 3 saat
Anahtar kavramlar: Materyal seçimi; strateji, yöntem ve teknik; söz varlığı, derin anlam, yüzey anlam, eleştirme, probleme çözüm üretme, soru sorma, yazıda içerik ve yapı, açık ve örtük ifade, özetleme, bağlantı ifadeleri, ikna teknikleri, yazım kuralları, noktalama işaretleri, dil yapıları ve söz varlığı.
Dinleme/izleme 11
- T.D.7.2 Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.D.7.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.D.7.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.D.7.6 Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.8 Dinlediklerini/izlediklerini karşılaştırabilme
- T.D.7.17 Dinlediğinde/izlediğinde kullanılan ikna tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.18 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.20 Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
- T.D.7.23 Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme
- T.D.7.25 Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
Okuma 9
- T.O.7.1 Okumada materyal seçimini yönetebilme
- T.O.7.2 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.O.7.4 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.O.7.5 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.O.7.7 Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.8 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.11 Metni yorumlayabilme
- T.O.7.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.25 Metindeki probleme çözüm üretebilme
Konuşma 7
- T.K.7.4 İletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilme
- T.K.7.11 Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
- T.K.7.14 Sözlü olarak özetleyebilme
- T.K.7.17 Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme
- T.K.7.22 Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
- T.K.7.23 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
- T.K.7.25 Konuşma sürecini değerlendirebilme
Yazma 8
- T.Y.7.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- T.Y.7.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
- T.Y.7.9 Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
- T.Y.7.14 Problem çözümüne yönelik yazabilme
- T.Y.7.16 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
- T.Y.7.17 Yazısında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
- T.Y.7.18 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
- T.Y.7.19 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
6. temaHak ve Sorumluluklar29 öğrenme çıktısı · 24 + 3 saat
Anahtar kavramlar: Materyal seçimi; strateji, yöntem ve teknik; bilgilendirici metin; önemli bilgi, söz varlığı; derin anlam; tartışma; hazırlıklı konuşma, probleme çözüm üretme, medya içeriğini sorgulama, medya metnini sorgulama, bağlantı ifadeleri, yazım kuralları, noktalama işaretleri; dil yapıları ve söz varlığı.
Dinleme/izleme 10
- T.D.7.1 Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
- T.D.7.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.D.7.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.D.7.6 Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- T.D.7.12 Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.18 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.D.7.22 Medya içeriğini sorgulayabilme
- T.D.7.24 Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme
- T.D.7.25 Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
Okuma 8
- T.O.7.4 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- T.O.7.5 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
- T.O.7.7 Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.8 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- T.O.7.13 Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- T.O.7.23 Basılı ve dijital medya metnini sorgulayabilme
- T.O.7.26 Okuma sürecini değerlendirebilme
Konuşma 5
Yazma 6
- T.Y.7.1 Yazma sürecini yönetebilme
- T.Y.7.12 Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme
- T.Y.7.16 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
- T.Y.7.18 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
- T.Y.7.19 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
- T.Y.7.20 Yazma sürecini değerlendirebilme
7. sınıf öğrenme çıktıları
Her çıktı kodu, adı ve süreç bileşenleriyle; altında bu sınıfa düşen içerik ve geçtiği temalar. Okuma çıktılarında sitede çalışılacak sayfa varsa yazılı.
Dinleme/izleme 25
T.D.7.1 Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme
- a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları, faaliyetin süresi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
- b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (ses ve/veya video kayıtları, film, belgesel, dijital içerikler, etkileşimli sunumlar vb.) seçer.
T.D.7.2 Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- a) Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve faaliyetin süresini analiz ederek görüş oluşturur.
- b) Analiz sonuçları doğrultusunda dinlerken/izlerken kullanacağı strateji ve/veya yöntemi/tekniği seçer.
7. sınıfta:- Bilişsel Stratejiler: Görselleştirme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (sebep-sonuç metin yapısı ve problem-çözüm metin yapısı).
T.D.7.3 Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
- a) Dinleyeceğinin/izleyeceğinin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- b) İçerik veya sonraki bölümlerle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
- c) Tahminine yönelik gerekçelendirme yapar.
T.D.7.4 Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- a) Dinlediğinin/izlediğinin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
- c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları, genel ağ vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
T.D.7.5 Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
- a) Dinlediği/izlediği ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama dair ipuçlarını bulur.
- b) Dinlediğinde/izlediğinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
T.D.7.6 Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- a) Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden bağlama dair ipuçlarını bulur.
- b) Ön bilgileri ve ipuçlarından hareketle anlamı belirler.
T.D.7.7 Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme
- a) Dinlediğinin/izlediğinin bütününden bağlama dair ipuçlarını bulur.
- b) Ön bilgileri ve ipuçlarından hareketle anlamı belirler.
T.D.7.8 Dinlediklerini/izlediklerini karşılaştırabilme
- a) Karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
- b) Belirlediği özelliklerdeki benzerlikleri listeler.
- c) Belirlediği özelliklerdeki farklılıkları listeler.
7. sınıfta:- Metinler arası karşılaştırmada dinledikleri/izledikleri ile diğer metinler organizasyon (olay örgüsü; serim, düğüm, çözüm bölümlerinin yapılandırılması, düşünceler arası bağlantılar; giriş, gelişme ve sonuç bölümleri ve bunlar arasındaki akış vb.) karşılaştırılır.
T.D.7.9 Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
- a) Sınıflandırma ölçütüne karar verir.
- b) Dinlediğini/izlediğini ölçüte göre inceler.
- c) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları ölçüte göre gruplandırır.
- ç) Oluşturulan grupları adlandırır.
T.D.7.10 Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme
- a) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, bilgi, durum vb.ni inceler.
- b) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, bilgi, durum vb.ni kaynağın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
- c) Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, bilgi, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.D.7.11 Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Şahıs ve/veya varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
- b) Hikâye unsurları arasındaki ilişkiyi belirler.
T.D.7.12 Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
- b) Bilgiler arasındaki ilişkiyi ortaya koyar.
7. sınıfta:- Sebep-sonuç ve problem-çözüm metin yapıları
T.D.7.13 Dinlediğinin/izlediğinin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Dinlediğinin/izlediğinin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
- b) Anahtar kelimelerin dinlediğiyle/izlediğiyle ilişkisini ortaya koyar.
T.D.7.14 Dinlediğinin/izlediğinin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
- b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.D.7.15 Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
- b) Düşünceyi geliştirme yollarının içerikle ilişkisini ortaya koyar.
7. sınıfta:- Önceki sınıf seviyelerinde işlenilen düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çalışmalar yapılır.
T.D.7.16 Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirler.
- b) Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar.
7. sınıfta:- Önceki sınıf seviyelerinde işlenilen söz sanatlarını belirlemeye yönelik çalışmalar yapılır.
T.D.7.17 Dinlediğinde/izlediğinde kullanılan ikna tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Dinlediğinde/izlediğinde başvurulan ikna tekniklerini belirler.
- b) İkna tekniklerinin içerikle ilişkisini ortaya koyar.
7. sınıfta:- Karşılıkta bulunma, sevgi (hoşlanma), kıtlık (azlık) ve karşıtlık teknikleri.
T.D.7.18 Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Dinlediğinin/izlediğinin temayla ilgili söz varlığı unsurlarını belirler.
- b) Söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
T.D.7.19 Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme
- a) Çoklu ortam ögelerini belirler.
- b) Ögeler arasındaki anlam ilişkilerini (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) belirler.
T.D.7.20 Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme
- a) Dinlediğinde/izlediğinde sunulan bilgileri çözümler.
- b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
- c) Dinlediğindeki/izlediğindeki önemli bilgileri kronolojik akışa ve/veya düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.D.7.21 Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme
- a) Değerlendirme ölçütüne karar verir.
- b) Dinlediğini/izlediğini ölçüte göre inceler.
- c) Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütle karşılaştırır.
- ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
7. sınıfta:- Dinlediğinin/izlediğinin dilini (kelime seçimi, cümle uzunluğu vb.) değerlendirir.
- Dinlediğinin/izlediğinin organizasyonunu (olay örgüsü, serim, düğüm, çözüm bölümlerinin yapılandırılması; düşünceler arası bağlantılar, giriş, gelişme, sonuç bölümleri ve bunlar arasındaki akış vb.) değerlendirir.
T.D.7.22 Medya içeriğini sorgulayabilme
- a) Medya içeriğini inceler.
- b) İçeriğe yönelik sorular sorar.
- c) Sorular doğrultusunda bilgi toplar.
- ç) Ulaştığı bilgiden hareketle içeriği değerlendirir.
- d) Değerlendirmesinden hareketle yargıya ulaşır.
T.D.7.23 Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme
- a) Dinlediği/izlediği içeriği sorgular.
- b) Sorguladıklarıyla ilgili akıl yürüterek olumlu ve/veya olumsuz yargıya ulaşır.
- c) Olumlu yargıya yönelik gerekçe ve/veya olumsuz yargıya yönelik alternatif sunar.
7. sınıfta:- Dinlediğinin/izlediğinin dilini (kelime seçimleri, cümle uzunlukları vb.) ve organizasyonunu (olay örgüsü, serim, düğüm, çözüm bölümlerinin yapılandırılması; düşünceler arası bağlantılar, giriş, gelişme ve sonuç bölümleri ve bunlar arasındaki akış vb.) eleştirir.
T.D.7.24 Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme
- a) Dinlediğinde/izlediğinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
- b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
- c) Ön bilgi, gözlem ve veriye dayanarak probleme alternatif çözümler üretir.
- ç) Akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
- d) Problem çözme sürecini değerlendirir.
7. sınıfta:- Dinlediğinde/izlediğinde yer alan ve problem olarak görülebilecek bir olay ya da durumu problem olarak yapılandırır ve bu probleme çözüm üretir.
T.D.7.25 Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
- a) Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini belirler.
- b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp, güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
Okuma 26
T.O.7.1 Okumada materyal seçimini yönetebilme
- a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, faaliyetin süresi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
- b) Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
T.O.7.2 Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- a) Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, faaliyetin süresi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
- b) Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve/veya yöntemi/tekniği seçer.
7. sınıfta:- Bilişsel Stratejiler: Görselleştirme, metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme (sebep-sonuç metin yapısı ve problem-çözüm metin yapısı).
T.O.7.3 Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
- a) Okuyacağı metnin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- b) Metnin içeriği veya sonraki bölümleriyle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
- c) Tahminine yönelik gerekçelendirme yapar.
T.O.7.4 Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- a) Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- b) Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
- c) Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları, genel ağ vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
Sitede çalışın:7. sınıf kavram sözlüğü7. sınıf deyimler ve atasözleri
T.O.7.5 Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
- a) Metin ve varsa ona eşlik eden görsellerden hareketle bağlama dair ipuçlarını bulur.
- b) Metinde doğrudan verilen bilgileri (tanımı verilen kavram, düşünce, yönerge, iletilmek istenen mesaj, açıkça ifade edilen ana fikir vb.) belirler.
Sitede çalışın:Okuma testi
T.O.7.6 Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
- a) Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulur.
- b) Ön bilgileri ve ipuçlarından hareketle açık ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
T.O.7.7 Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- a) Metnin sınırlı bir bölümünden ve varsa görselden yararlanarak bağlama dair ipuçlarını bulur.
- b) Ön bilgileri ve ipuçlarından hareketle anlamı belirler.
Sitede çalışın:Okuma testi
T.O.7.8 Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
- a) Metnin bütününden ve varsa görselden yararlanarak bağlama dair ipuçlarını bulur.
- b) Ön bilgileri ve ipuçlarından hareketle anlamı belirler.
Sitede çalışın:Okuma testi
T.O.7.9 Okuduklarını karşılaştırabilme
- a) Karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
- b) Belirlediği özelliklerdeki benzerlikleri listeler.
- c) Belirlediği özelliklerdeki farklılıkları listeler.
7. sınıfta:- Metinler arası karşılaştırmada, okunan metinler ile diğer metinler organizasyon (olay örgüsü, serim, düğüm, çözüm bölümlerinin yapılandırılması; düşünceler arası bağlantılar, giriş, gelişme ve sonuç bölümleri ve bunlar arasındaki akış vb.) açısından karşılaştırılır.
T.O.7.10 Metindeki unsurları sınıflandırabilme
- a) Sınıflandırma ölçütüne karar verir.
- b) Metni ölçüte göre inceler.
- c) Metindeki unsurları ölçüte göre gruplandırır.
- ç) Oluşturulan grupları adlandırır.
T.O.7.11 Metni yorumlayabilme
- a) Metindeki olay, bilgi, durum vb.ni inceler.
- b) Metindeki olay, bilgi, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
- c) Metindeki olay, bilgi, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
T.O.7.12 Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Şahıs ve/veya varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirler.
- b) Hikâye unsurları arasındaki ilişkiyi belirler.
T.O.7.13 Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Metin yapısından hareketle önemli bilgileri belirler.
- b) Bilgiler arasındaki ilişkiyi ortaya koyar.
7. sınıfta:- Sebep-sonuç ve problem-çözüm metin yapıları
T.O.7.14 Metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirler.
- b) Anahtar kelimelerin metinle ilişkisini ortaya koyar.
T.O.7.15 Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Metnin türüne uygun olarak giriş, gelişme, sonuç veya serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirler.
- b) Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirler.
T.O.7.16 Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Okuduğu şiirin biçim özelliklerini belirler.
- b) Şiirin biçim özelliklerinin birbirleriyle ve şiirsel söyleyişle ilişkisini ortaya koyar.
7. sınıfta:- Mısra, dörtlük gibi şiire ait dış yapı özellikleri ve ahenk unsurlarından ses tekrarları üzerinde durulur.
T.O.7.17 Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Yazarın başvurduğu düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
- b) Düşünceyi geliştirme yollarının içerikle ilişkisini ortaya koyar.
7. sınıfta:- Önceki sınıf seviyelerinde işlenilen düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çalışmalar yapılır.
T.O.7.18 Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Okuduğundaki söz sanatlarını belirler.
- b) Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar.
7. sınıfta:- Önceki sınıf seviyelerinde işlenilen söz sanatlarını belirlemeye yönelik çalışmalar yapılır.
T.O.7.19 Metinde kullanılan ikna tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Yazarın başvurduğu ikna tekniklerini belirler.
- b) İkna tekniklerinin içerikle ilişkisini ortaya koyar.
7. sınıfta:- Karşılıkta bulunma, sevgi (hoşlanma), kıtlık (azlık) ve karşıtlık teknikleri.
T.O.7.20 Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
- a) Metnin temayla ilgili söz varlığı unsurlarını belirler.
- b) Söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
Sitede çalışın:7. sınıf kavram sözlüğü7. sınıf deyimler ve atasözleri
T.O.7.21 Okuduğunu özetleyebilme
- a) Metinde sunulan bilgileri çözümler.
- b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
- c) Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa ve/veya düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.O.7.22 Okuduğunu değerlendirebilme
- a) Değerlendirme ölçütüne karar verir.
- b) Metni ölçüte göre inceler.
- c) Metindeki unsurları belirlediği ölçütle karşılaştırır.
- ç) Karşılaştırma sonucundan hareketle bir yargıya ulaşır.
7. sınıfta:- Metnin dilini (kelime seçimi, cümle uzunluğu vb.) değerlendirir.
- Metnin organizasyonunu (olay örgüsü, serim, düğüm, çözüm bölümlerinin yapılandırılması; düşünceler arası bağlantılar, giriş, gelişme, sonuç bölümleri ve bunlar arasındaki akış vb.) değerlendirir.
T.O.7.23 Basılı ve dijital medya metnini sorgulayabilme
- a) Basılı ve dijital medya metnini inceler.
- b) İçeriğe yönelik sorular sorar.
- c) Sorular doğrultusunda bilgi toplar.
- ç) Ulaştığı bilgilden hareketle metnin içeriğini değerlendirir.
- d) Değerlendirmesinden hareketle yargıya ulaşır.
T.O.7.24 Metni eleştirebilme
- a) Metnin içeriğini sorgular.
- b) Sorguladıklarıyla ilgili akıl yürüterek olumlu ve/veya olumsuz yargıya ulaşır.
- c) Olumlu yargıya yönelik gerekçe ve/veya olumsuz yargıya yönelik alternatif sunar.
7. sınıfta:- Metnin dilini (kelime seçimi, cümle uzunluğu vb.) ve organizasyonunu (olay örgüsü, serim, düğüm, çözüm bölümlerinin yapılandırılması; düşünceler arası bağlantılar, giriş, gelişme ve sonuç bölümleri ve bunlar arasındaki akış vb.) eleştirir.
T.O.7.25 Metindeki probleme çözüm üretebilme
- a) Metinde yer alan olay ya da durumu problem biçiminde tanımlar.
- b) Olay ya da durumun problemli yönünü özetler.
- c) Ön bilgi, gözlem ve veriye dayanarak probleme alternatif çözümler üretir.
- ç) Akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
- d) Problem çözme sürecini değerlendirir.
7. sınıfta:- Metinde yer alan ve problem olarak görülebilecek bir olay ya da durumu problem olarak yapılandırır ve bu probleme çözüm üretir.
T.O.7.26 Okuma sürecini değerlendirebilme
- a) Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini belirler.
- b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp, güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
Konuşma 25
T.K.7.1 Konuşma sürecini yönetebilme
- a) Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap vb. kalıp ifadeleri kullanır.
- b) Söz sırası alır ve/veya verir.
T.K.7.2 Konuşmada yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- a) Konuşma türü (sözlü üretim veya sözlü etkileşim), amacı, süresi, ilgi ve ihtiyaçlarını analiz ederek görüş oluşturur.
- b) Analiz sonuçları doğrultusunda konuşurken kullanacağı yöntemi ve/veya tekniği seçer.
T.K.7.3 Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
- a) Konuşma amacını, konusunu, türünü ve anlatım biçimini belirler.
- b) Amaç, konu, tür ve anlatım biçimi tercihleri doğrultusunda konuşmasını sürdürür.
7. sınıfta:- Konuşma amacını (bilgilendirme, olaya dayalı anlatım, mizahi, ikna) göz önüne alarak içeriğe yönelik seçim yapar.
- Olaya dayalı, betimleyici, tanıtma, sıralı-kronolojik, bilgilendirici, karşılaştırma-zıtlık, sebep-sonuç, ikna edici anlatım, tartışmacı anlatım, problem-çözüm anlatım biçimlerinden seçerek kullanır.
T.K.7.4 İletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilme
- a) Bağlamdaki olay, bilgi, durumu belirler.
- b) Bağlamı ve karşısındakini dikkate alarak soru sorar.
7. sınıfta:- Yansıtıcı soru (konuşmacının dinlediğindeki mesajı şaşkınlık, onaylama, netleştirme, detay isteme vb. amaçlarla kısmen veya tamamen tekrar ettiği) sorar.
T.K.7.5 Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
- a) Konuşmasında kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses, müzik, video vb.) belirler.
- b) Ögelerin işlevlerini (eş anlam oluşturma, destekleme, tek başına anlam verme) belirler.
- c) Çoklu ortam ögelerini içerikle ilişkilendirerek konuşmasında kullanır.
T.K.7.6 Yaratıcı konuşma yapabilme
- a) Alışılmışın dışında konu, varlık vb. unsurları belirler.
- b) Kurguladığı unsurları birbirleriyle ilişilendirir.
- c) Bunları gözlem, deneyim, hayal gücüyle vb. zenginleştirerek özgün bir anlatım oluşturur.
T.K.7.7 Hazırlıksız konuşma yapabilme
- a) Çıkış noktasından ve ön bilgilerinden hareketle kısa süreli zihinsel planlama yapar.
- b) Doğaçlama yoluyla bağlama uygun ve doğal bir biçimde konuşur.
T.K.7.8 Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme
7. sınıfta:- Uzun cümleleri tek nefeste zorlanmadan tamamlar.
- Konuşma kusurlarından arınmış, akıcı bir söyleyişe sahiptir.
- Topluluk önünde sürekli duyulabilir bir ses tonunu belirleyip bunu korur, bağırmadan sesini net biçimde duyurur.
- Anlamlı yerlerde duraklar, vurgular ve duyguyu yansıtmak için ses tonunu değiştirir.
T.K.7.9 Sözlü sunum yapabilme
- a) Konuşma planı yapar.
- b) Hazırlık yapar.
- c) Prova yapar.
- d) Hedef kitleye uygun; ses, beden dili ve görsellerle desteklenen sunum yapar.
T.K.7.10 Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
- a) Konuşmasında ele alacağı olay, bilgi ya da durumu ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- b) İlişkilendirmelerden hareketle olay, bilgi ya da duruma yönelik mantıklı tahminde bulunur.
- c) Konuşmasında tahminlerine yer verir.
T.K.7.11 Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
- a) Karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
- b) Özellikler arasındaki benzerlikleri tespit ederek konuşmasında kullanır.
- c) Özellikler arasındaki farklılıkları tespit ederek konuşmasında kullanır.
T.K.7.12 Konuşmasında sınıflandırma yapabilme
- a) Sınıflandırma ölçütüne karar verir.
- b) Konuşma içeriğindeki unsurları ölçüte göre ayırır.
- c) Unsurları ayırt edici özelliklerinden hareketle gruplandırır.
- ç) Gruplamaları adlandırarak konuşmasında sınıflandırmaya yer verir.
T.K.7.13 Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
- a) Yorumlayacağı olay, bilgi, durum vb.ni inceler.
- b) Olay, bilgi, durum vb.ni bağlamdan kopmadan, farklı bakış açısıyla, genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
- c) Olay, bilgi, durum vb.ni belirlenen bakış açısıyla kendine özgü biçimde konuşmasında yeniden ifade eder.
T.K.7.14 Sözlü olarak özetleyebilme
- a) Olay, bilgi, durum vb.ni çözümler.
- b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
- c) Önemli bilgileri kronolojik akışa ve/veya düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.K.7.15 Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme
- a) Değerlendirme ölçütüne karar verir.
- b) Olay, bilgi, durum vb.ni ölçüte göre inceler.
- c) İnceleme sonuçlarını belirlediği ölçütle karşılaştırır.
- ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıya konuşmasında yer verir.
T.K.7.16 Sözlü olarak tartışabilme
- a) Düşüncelerini savunurken önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
- b) Varsa söylenenlerdeki tutarsız, geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
- c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder; tutarsız, geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.K.7.17 Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme
- a) Eleştireceği olay, bilgi, problem, durum vb.ni sorgular.
- b) Sorgulanan olay, bilgi, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu ve/veya olumsuz yargıya ulaşır.
- c) Ulaştığı yargıya konuşmasında yer verir.
T.K.7.18 Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme
- a) Olay, bilgi, durum vb.ndeki problemi tanımlar.
- b) Problemi özetler.
- c) Ön bilgi, gözlem ve veriye dayanarak probleme çözümler üretir.
- ç) Akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
- d) Problem çözme sürecini değerlendirir.
7. sınıfta:- Verilen bir problemi kendi bakış açısıyla yeniden yapılandırması (olay, bilgi, durum vb. ni netleştirmesi; bunların sorun olarak algılanan yönlerini ve olası sebeplerini detaylıca ortaya koyması) ve probleme çözüm üretmesi beklenir.
T.K.7.19 Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
- a) Konuşma sürecini planlar.
- b) Plana uygun hazırlık yapar.
- c) Konuşma içeriğine yönelik metin veya taslak hazırlar.
- ç) Dinleyici/izleyici kitlesinden gelebilecek sorulara yönelik tahminde bulunur.
- d) Konuşmasını yapar.
T.K.7.20 Düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak konuşmasını yapılandırabilme
- a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
- b) Düşünceyi geliştirme yollarını konuşma içeriğiyle uyumlu şekilde kullanır.
7. sınıfta:- Önceki sınıf seviyelerinde işlenilen düşünceyi geliştirme yollarını kullanmaya yönelik çalışmalar yapılır.
T.K.7.21 Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
- a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını belirler.
- b) Söz varlığı unsurlarına bağlama uygun şekilde konuşmasında yer verir.
7. sınıfta:- Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurar:
- Sözcüğün yanlış yerde kullanılmaması.
- Anlam belirsizliği olmaması.
- Mantık hatası yapılmaması.
T.K.7.22 Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
- a) Kullanacağı örtük ileti unsurlarını (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) belirler.
- b) Konuşmasında açık ve örtük iletilere bağlama uygun şekilde yer verir.
7. sınıfta:- Önceki sınıf düzeylerinde işlenilen örtük ileti unsurlarını kullanma ve iletileri açık ifade etmeye yönelik çalışmalar yapılır.
- Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (söz sanatları, mecaz, eş, yakın ve zıt anlamlı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme vb.) ifade etme çalışmaları yapılır.
T.K.7.23 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
7. sınıfta:- Ayrıntılandırma-genişletme ifade etme
- Çıkarım ifade etme
- Sonuca geldiğini ifade etme
- Seçenek, seçim ifade etme
- Sebep-sonuç ifade etme
- Yeniden ifade etme
T.K.7.24 Konuşmasında beden dilini kullanabilme
- a) Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar.
- b) Baş, el, kol, bacak ve bedenin genel duruşunu içeriğe uygun kullanır.
- c) İçeriğe uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır.
T.K.7.25 Konuşma sürecini değerlendirebilme
- a) Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini belirler.
- b) Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp, güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
Yazma 20
T.Y.7.1 Yazma sürecini yönetebilme
- a) Yazma şekli (yazılı üretim ve yazılı etkileşim), amacı, bağlamı ve olanakları doğrultusunda yazma içeriğini, hedef kitlesini, yazma ortamını ve araçlarını belirler.
- b) Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap vb. kalıp ifadeleri kullanır.
T.Y.7.2 Yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme
- a) Yazma şekli (yazılı üretim ve yazılı etkileşim), amacı, bağlamı ve olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
- b) Analiz sonuçları doğrultusunda yazarken kullanacağı strateji ve/veya yöntemi/tekniği seçer.
T.Y.7.3 Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
- a) Yazma amacına uygun paragraf türü ve/veya metin yapısını belirler.
- b) Seçtiği paragraf türünü ve/veya metin yapısını yazısında uygun biçimde kullanır.
7. sınıfta:- Betimleme, tanıtma, öyküleme, açıklama, sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragraf türlerinden; bilgilendirici (sıralı-kronolojik, tanıtıcı, karşılaştırma-zıtlık, sebep-sonuç ve problem-çözüm) metin yapılarından uygun olanları seçerek kullanır.
T.Y.7.4 Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
- a) Yazısında kullanacağı çoklu ortam ögelerini (fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, ses, müzik, video vb.) belirler.
- b) Ögelerin işlevlerini (eş anlam oluşturma, destekleme, tek başına anlam verme) belirler.
- c) Çoklu ortam ögelerini içerikle ilişkilendirerek yazısında kullanır.
T.Y.7.5 Yaratıcı yazı yazabilme
- a) Alışılmışın dışında konu, varlık vb. unsurları belirler.
- b) Kurguladığı unsurları birbirleriyle ilişilendirir.
- c) Bunları gözlem, deneyim, hayal gücüyle vb. zenginleştirerek özgün bir metin oluşturur.
T.Y.7.6 Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme
- a) Yazısında ele alacağı olay, bilgi ya da durumu ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- b) İlişkilendirmelerden hareketle olay, bilgi ya da duruma yönelik mantıklı tahminde bulunur.
- c) Yazısında tahminlerine yer verir.
T.Y.7.7 Yazısında karşılaştırma yapabilme
- a) Karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
- b) Özellikler arasındaki benzerlikleri tespit ederek yazısında kullanır.
- c) Özellikler arasındaki farklılıkları tespit ederek yazısında kullanır.
T.Y.7.8 Yazısında sınıflandırma yapabilme
- a) Sınıflandırma ölçütüne karar verir.
- b) Yazısının içeriğindeki unsurları ölçüte göre ayırır.
- c) Unsurları ayırt edici özelliklerinden hareketle gruplandırır.
- ç) Gruplamaları adlandırarak yazısında sınıflandırmaya yer verir.
T.Y.7.9 Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
- a) Yorumlayacağı olay, bilgi, durum vb.ni inceler.
- b) Olay, bilgi, durum vb.ni bağlamdan kopmadan, farklı bakış açısıyla, genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
- c) Olay, bilgi, durum vb.ni belirlenen bakış açısıyla kendine özgü biçimde yazısında yeniden ifade eder.
T.Y.7.10 Yazılı olarak özetleyebilme
- a) Olay, bilgi, durum vb.ni çözümler.
- b) Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
- c) Önemli bilgileri kronolojik akışa ve/veya düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
T.Y.7.11 Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme
- a) Değerlendirme ölçütüne karar verir.
- b) Olay, bilgi, durum vb.ni ölçüte göre inceler.
- c) İnceleme sonuçlarını belirlediği ölçütle karşılaştırır.
- ç) Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıya yazısında yer verir.
T.Y.7.12 Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme
- a) Düşüncelerini savunurken önermelerine yönelik mantıklı temellendirme yapar.
- b) Varsa içerikteki tutarsız, geçersiz görüş ve bilgiyi tespit eder.
- c) Doğru görüş ve bilgiyi kabul eder; tutarsız, geçersiz görüş ve bilgiyi çürütür.
T.Y.7.13 Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme
- a) Eleştireceği olay, bilgi, problem, durum vb.ni sorgular.
- b) Sorgulanan olay, bilgi, problem, durum vb.ne ilişkin akıl yürüterek olumlu ve/veya olumsuz yargıya ulaşır.
- c) Ulaştığı yargıya yazısında yer verir.
T.Y.7.14 Problem çözümüne yönelik yazabilme
- a) Olay, bilgi, durum vb.ndeki problemi tanımlar.
- b) Problemi özetler.
- c) Ön bilgi, gözlem ve veriye dayanarak probleme çözümler üretir.
- ç) Akıl yürüterek en uygun çözümü belirler.
- d) Problem çözme sürecini değerlendirir.
7. sınıfta:- Verilen bir problemi kendi bakış açısıyla yeniden yapılandırması (olay, bilgi, durum vb. ni netleştirmesi; bunların sorun olarak algılanan yönlerini ve olası sebeplerini detaylıca ortaya koyması) ve probleme çözüm üretmesi beklenir.
T.Y.7.15 Düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak metni yapılandırabilme
- a) Kullanacağı düşünceyi geliştirme yollarını belirler.
- b) Düşünceyi geliştirme yollarını yazısının içeriğiyle uyumlu şekilde kullanır.
7. sınıfta:- Önceki sınıf seviyelerinde işlenilen düşünceyi geliştirme yollarını kullanmaya yönelik çalışmalar yapılır.
T.Y.7.16 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
- a) Kullanacağı söz varlığı unsurlarını belirler.
- b) Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun şekilde yazısında kullanır.
7. sınıfta:- Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurar:
- Sözcüğün yanlış yerde kullanılmaması.
- Anlam belirsizliği olmaması.
- Mantık hatası yapılmaması.
T.Y.7.17 Yazısında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
- a) Kullanacağı örtük ileti unsurlarını (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) belirler.
- b) Yazısında açık ve örtük iletilere bağlama uygun şekilde yer verir.
7. sınıfta:- Önceki sınıf düzeylerinde işlenilen örtük ileti unsurlarını kullanma ve iletileri açık ifade etmeye yönelik çalışmalar yapılır.
- Aynı anlamı farklı söz varlığı unsurlarıyla (söz sanatları, mecaz, eş, yakın ve zıt anlamlı kelimeler, atasözü, deyim, kalıp sözler, ikileme, pekiştirme vb.) ifade etme çalışmaları yapılır.
T.Y.7.18 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
7. sınıfta:- Ayrıntılandırma-genişletme ifade etme
- Çıkarım ifade etme
- Sonuca geldiğini ifade etme
- Seçenek, seçim ifade etme
- Sebep-sonuç ifade etme
- Yeniden ifade etme
T.Y.7.19 Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme
7. sınıfta:- Noktalı virgül, soru işareti, ünlem, üç nokta, tırnak işareti, denden işareti ve yay ayraç.
- Pekiştirmeli kelimeler, ikilemeler, düzeltme işareti.
- Birleşik kelimelerin yazılışı ile ilgili Yazım Kılavuzu’ndan yararlanmaları sağlanır.
T.Y.7.20 Yazma sürecini değerlendirebilme
- a) Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini belirler.
- b) Gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp, güçlü yönlerini sonraki yazma çalışmalarına aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
Kod nasıl okunur?
- T.O.7.5 T Türkçe dersi, O beceri (D dinleme/izleme, O okuma, K konuşma, Y yazma), 7 sınıf, 5 çıktının sıra numarası. Aynı çıktının numarası sınıftan sınıfa değişebilir; adı değişmez.
- Süreç bileşenleri (a, b, c) çıktının adımları; 7. sınıfta notu programın bu sınıf için yazdığı içerik (metin yapısı, söz sanatı, bağlantı ifadesi gibi).
- Okul temelli planlama zümrenin kararlaştırdığı okul dışı öğrenme etkinlikleri için ayrılan süre (10 saat); atölye çalışması her temada 3 saat.
Bu sayfa MEB'in program metnini değiştirmeden gösterir: tema, çıktı, bileşen ve açıklamalar programın yazımıyla.
Kaynaklar
Sık sorulanlar
7. sınıf Türkçe kaç tema, kaç öğrenme çıktısı?
Programın TYMM sitesindeki metninde 6 tema var: Hayat Boyu Gelişim, Bir Hilal Uğruna, İletişim ve Sosyal İlişkiler, Türk Sanatı, Okuma Kültürü, Hak ve Sorumluluklar. Bu metinde farklı öğrenme çıktısı 96; bir çıktı birkaç temada geçtiği için temalardaki sayıların toplamı 194. MEB'in 2026-2027 taslak yıllık planı ise Talim ve Terbiye Kurulunun 23.05.2024 tarihli ve 20 sayılı kararıyla kabul edilen önceki program metnine dayanıyor: planda 102 çıktı kodu var, yalnız 13 tanesi bu sayfadakiyle aynı adı taşıyor. Okulunuzun planındaki kodları 7. sınıf Türkçe yıllık planı sayfasında bulursunuz.
Kopyala düğmesi ne yazar?
Kodu ve adı programdaki yazımıyla tek satırda: "T.O.7.5. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme". Yıllık plana, ders defterine ya da dosyaya yapıştırabilirsiniz.
Süreç bileşeni nedir?
Bir öğrenme çıktısının adımları: programda her çıktının altında a, b, c diye sıralanır. Çıktının sınıfa göre içeriği (hangi metin yapısı, hangi söz sanatı gibi) ayrıca yazılıdır; bu sayfada maddenin altında.
Bu sayfa resmî program mı?
Sayfadaki tema, çıktı, bileşen ve açıklamalar MEB'in program metninden, değiştirilmeden alındı. Resmî metin MEB'in PDF'idir; bağlantısı Kaynaklar bölümünde.