Kavram sözlüğü: okuma-anlamada sık geçen kavramlar
354 kavram ve tanımı: anlatıdan veriye, şiirden medya metnine. Okuma Anlama Beceri Uygulamaları kitaplarının 5, 6 ve 7. sınıf analiz derslerinden ve 8. Sınıf Anlam Bilgisi Paragraf Soru Bankası kitabının 100 sözcüklük listesinden, alfabetik sırada.
Bu 8 kavram, sınavlarda en fazla karşılaşılan kelimeler arasından seçilmiştir.
Kavramlar 354
- Ağdalı
- Bilinmeyen kelimelerden, anlaşılması güç süslü sözlerden oluşan ifadeler.
- Bilinmeyen kelimelerden, anlaşılması güç sözlerden oluşan ifadeler.
- Bilinmeyen kelimelerden ve anlaşılması güç sözlerden oluşan.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Ahenk
- Uyum, ezgi.
- Birbirleriyle ilişkisinden doğan ve kulağa hoş gelen ses düzeni, seslerin uyumu.
- 5. sınıf7. sınıf
- Akıcılık
- Söz, yazı ve anlatımın akıcı olma özelliği, selaset, şiirsel olma.
- Söz, yazı ve anlatımın akıcı olma özelliği.
- 5. sınıf6. sınıf7. sınıf
- Alaturka
- Eski Türk gelenek, görenek, töre ve hayatına uygun; Doğuluca, alafranga karşıtı.
- 6. sınıf7. sınıf
- Andaç
- Ajanda, hatıra, hatıra olması için düzenlenen fotoğraflı kitapçık.
- Bir yerde geçirilen süreyi anımsamak için düzenlenen fotoğraflı kitapçık.
- 6. sınıf7. sınıf
- Anlatı
- Edebî türlerde bir olay dizisini anlatma biçimi, hikâyeleme, öyküleme, tahkiye.
- Hikâye etme.
- 5. sınıf8. sınıf
- Bağlam
- Herhangi bir olguda olaylar, durumlar, ilişkiler örgüsü veya bağlantısı, kontekst.
- 5. sınıf8. sınıf
- Baht
- İnsanların iyi veya kötü yaşam sürmelerine neden olduğuna inanılan gizli güç; felek, talih.
- 6. sınıf
- Basmakalıp
- Özgünlüğü olmayan, bilineni tekrarlayan bir biçimde; sloganvari.
- Özgünlüğü olmayan, klişe.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Betimleme
- Bir nesnenin, kendine özgü niteliklerini tam ve açık bir biçimde anlatmak, tasvir etmek.
- Tasarlama, bir şeyi sözle veya yazıyla anlatma, göz önünde canlandırma; tasvir.
- Bir şeyi sözle veya yazıyla anlatma, göz önünde canlandırma.
- 5. sınıf6. sınıf8. sınıf
- Beyit
- Anlam bakımından birbirine bağlı iki dizeden oluşmuş şiir parçası.
- Anlam bakımından birbirine bağlı iki dizeden oluşmuş şiir parçası, ikilik.
- 5. sınıf7. sınıf
- Bilinç
- İnsanın kendisini ve çevresini tanıma yeteneği; şuur.
- İnsanın kendisini veya çevresini tanıma yeteneği; şuur.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Birim
- Bir kümenin her elemanı, bir çokluğu oluşturan varlıkların her biri.
- Bir kümenin her elemanı veya bir çokluğu oluşturan varlıkların her biri; ünite.
- 5. sınıf7. sınıf
- Bulgu
- Var olduğu hâlde bilinmeyeni ortaya çıkarma işi ve bu işin sonunda elde edilen şey.
- Araştırma verilerinin çözümlenmesinden çıkarılan bilimsel sonuç.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Canlı yayın
- Bir şeyin yaşandığı anda olay yerinden bire bir aktarıldığı yayın; canlı, naklen yayın.
- 7. sınıf
- Çekimser
- Oy vermekten, eğilim göstermekten veya bir şey yapmaktan kaçınan, kararsız.
- Eğilim göstermekten veya bir şey yapmaktan kaçınan, kararsız, taraf olmayan.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Çelişki
- Sözlerin veya davranışların birbirini tutmaması, tenakuz, paradoks.
- Sözlerin veya davranışların birbirini tutmaması; tenakuz, paradoks.
- Sözlerin veya davranışların birbirini tutmaması, paradoks.
- 5. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Dikey
- Başka bir doğru ile kesiştiğinde onunla birlikte dik açı oluşturan doğru, çizgi.
- Başka bir doğru ile kesiştiğinde onunla birlikte dik açı oluşturan (doğru çizgi); amudi.
- 5. sınıf7. sınıf
- Dinamik
- Hareketli, her an değişebilen, duruk karşıtı.
- Hareketli, her an değişebilen, duruk karşıtı, canlı.
- 6. sınıf7. sınıf
- Doğaçlama
- Birdenbire, düşünmeden, içine doğduğu gibi; doğaçtan, doğmaca, irticalen, irticalî.
- Düşünmeden, içine doğduğu gibi; doğaçtan, doğmaca, irticalen, irticalî, emprovize.
- Birdenbire, düşünmeden.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Dramatik
- İçinde gerilim, çatışma vb. olaylar bulunan, insan ilişkileri ile gelişen acıklı eser.
- 7. sınıf
- Eğreti
- İyi yerleşmemiş olan, yerini bulmamış olan, üstünkörü.
- Belirli bir süre sonra kaldırılacak olan, geçici.
- 6. sınıf8. sınıf
- Empoze
- “Dayatmak” anlamındaki empoze etmek birleşik fiilinde geçen bir söz.
- Zorla kabul ettirme, dayatma.
- 6. sınıf8. sınıf
- Estetik
- Güzellik duygusuna uygun olan; güzel duyusal.
- Sanattan ortaya konan güzellik.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Eş değer
- Değer yönünden birbirine eşit olan, muadil.
- Değer yönünden birbirine eşit olan; muadil.
- 5. sınıf7. sınıf
- Evrensel
- Bütün insanlığı ilgilendiren, âlemşümul, cihanşümul, kozmik, üniversal.
- Bütün insanlığı ilgilendiren.
- 5. sınıf8. sınıf
- Ezgi
- Belli kurallara göre düzenlenmiş, kulağa hoş gelen ses dizisi; ahenk, nağme, melodi.
- 6. sınıf7. sınıf
- Gelişigüzel
- Âdet yerini bulsun diye; alelusul, rastgele, üstünkörü.
- Herhangi bir; rastgele, lalettayin, alelıtlak.
- 7. sınıf8. sınıf
- Görece
- Kesin olmayıp kişiden kişiye, zamandan zamana, yerden yere değişebilen, bağıl.
- Kesin olmayıp kişiden kişiye, zamandan zamana, yerden yere değişebilen; göreceli.
- 5. sınıf6. sınıf7. sınıf
- Gözlem
- Bir nesnenin, olayın veya bir gerçeğin dikkatli ve planlı olarak ele alınıp incelenmesi.
- İnceleme sonucu elde edilen değer, müşahede.
- 5. sınıf8. sınıf
- Hece ölçüsü
- Dizelerde eşit sayıda hece kullanılan şiir ölçüsü, parmak hesabı, hece, hece vezni.
- 5. sınıf
- Irk
- Kalıtımsal olarak ortak fiziksel ve fizyolojik özelliklere sahip insanlar topluluğu; budun.
- 7. sınıf
- İçgüdü
- Akıldan bağımsız olarak doğuştan gelen bilinçsiz her türlü hareket ve davranış.
- 6. sınıf7. sınıf
- İkilem
- Çoğunlukla iki seçenekten birini izlemeye zorlayan tartışma.
- Çatışma, iki durumdan birini seçme zorunluluğu.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- İkircik
- Kararsızlık, şüphe, iki durum arasında gidip gelme.
- Kararsız, tereddüt, işkil, şüphe, kuruntu.
- 5. sınıf8. sınıf
- İlinti
- İki şey arasında ilgi, ilişki.
- İnsanlar arasındaki bağ, alakalı olma, ilişki.
- İki şey arasında ilişki, bağ, ilgi.
- 5. sınıf7. sınıf8. sınıf
- İma
- Dolaylı, üstü kapalı anlatma.
- Dolaylı olarak anlatma, üstü kapalı olarak belirtme; işaretleme, anıştırma.
- 6. sınıf8. sınıf
- İndirgeme
- Bir işlemi daha kısa veya daha yalın bir biçime sokmak; irca etmek.
- Bir işi daha kısa ve yalın hâle getirme.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- İrdeleme
- Bir konunun incelenmesi ve eleştirilmesi gereken bütün yönlerini birer birer incelemek.
- 6. sınıf7. sınıf
- İrdelemek
- Bir konunun bütün yönlerini birer birer incelemek, araştırmak, tetkik etmek.
- Bir konunun incelenmesi ve eleştirilmesi gereken bütün yönlerini ayrıntılı incelemek, araştırmak.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- İstatistik
- Bir sonuç çıkarmak için verileri yöntemli bir biçimde toplayıp sayı olarak belirtme işi.
- 5. sınıf
- İşlev
- Bir şeyin görevi veya yaptığı iş.
- Bir nesne veya bir kimsenin gördüğü iş, iş görme yetisi, fonksiyon.
- 7. sınıf8. sınıf
- Kafiye
- Aynı ahengi veren heceler veya aynı görevde olmayan ancak benzeşen sesler.
- Dizelerin sonunda tekrarlanan aynı görevde olmayan ancak benzeşen sesler; uyak.
- 5. sınıf7. sınıf
- Kapsam
- Sınırları içine başka konuları veya anlamları alma durumu, şümul.
- Bir şeyin içinde bulunan veya içine aldığı ögelerin bütünü, şümul.
- 5. sınıf8. sınıf
- Karakter
- Bir bireyin kendine özgü yapısı, üstün ana özellik.
- Bir bireyin kendine özgü yapısı, onu başkalarından ayıran temel belirti.
- 6. sınıf8. sınıf
- Karşılaştırma
- Kişi veya nesnelerin benzer veya ayrı yanlarını incelemek için kıyaslama; mukayese, tatbik.
- 8. sınıf
- Kitle
- Bir yerde toplanmış, bir araya gelmiş insan topluluğu, kütle.
- Bir yerde toplanmış, bir araya gelmiş insan topluluğu; kütle.
- 5. sınıf8. sınıf
- Klişe
- Kesin olmayıp kişiden kişiye, zamandan zamana, yerden yere değişebilen; göreceli.
- 6. sınıf7. sınıf
- Konsantrasyon
- Dikkatin sürekli olarak bir nesne veya konunun belirli bir yüzü üzerine toplanması.
- 8. sınıf
- Kuram
- Sistemli biçimde düzenlenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kurallar.
- 6. sınıf7. sınıf
- Küpür
- Gazetede haberin bulunduğu bölüm, kesit.
- Gazeteden kesilmiş bir bölüm veya yazının olduğu kağıt parçası.
- 5. sınıf6. sınıf7. sınıf
- Lirik
- Çoşkun, çoşkulu, ilhamla dolu.
- Coşkulu, çok etkili, coşkun, genellikle kişisel duyguları dile getiren edebiyat.
- 5. sınıf6. sınıf7. sınıf
- Mihenk
- Madenlerin ayarını anlamak için sürtüldükleri bir tür taş; mihenk, denek taşı.
- 6. sınıf7. sınıf
- Nitelik
- Bir şeyin nasıl olduğunu belirten, onu başka şeylerden ayıran özellik, vasıf, keyfiyet.
- Bir şeyin nasıl olduğunu belirten, onu başka şeylerden ayıran özellik; vasıf, keyfiyet.
- 5. sınıf6. sınıf
- Olgu
- Birtakım olayların dayandığı sebep veya bu sebeplerin yol açtığı sonuç, vakıa.
- Birtakım olayların dayandığı sebep veya bu sebeplerin yol açtığı sonuç; vakıa, fenomen.
- 5. sınıf6. sınıf
- Özdeş
- Her türlü nitelik bakımından eşit olan, aralarında fark bulunmayan.
- Her türlü nitelik bakımından eşit olan, aralarında fark bulunmayan; aynı.
- 5. sınıf6. sınıf
- Özgün
- Bir buluş sonucu olan, nitelikleri bakımından benzerlerinden ayrı ve üstün olan.
- Yalnız kendine özgü nitelik taşıyan, orijinal.
- 5. sınıf8. sınıf
- Özümsemek
- Edinilmiş olan bilgileri bireyin öz malı durumuna getirmek; içselleştirmek, özümlemek.
- 6. sınıf7. sınıf
- Özveri
- Herhangi bir şey için kendi çıkarlarından vazgeçme; fedakârlık.
- Bir amaç uğruna veya gerçekleştirilmesi istenen herhangi bir şey için kendi çıkarlarından vazgeçme.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Paragraf
- Düzyazıların kendi içinde satır başlarıyla ayrıldıkları bölümler.
- Bir konuşmada, yazıda veya kitapta konunun ana parçalarından her biri.
- 5. sınıf6. sınıf
- Pekiştireç
- Davranışın oluşmasını güçlendiren veya davranışın olma sıklığını artıran uyarıcı.
- 6. sınıf7. sınıf
- Perspektif
- Bakış açısı, nesneleri bir yüzey üzerine görüldükleri gibi çizme sanatı.
- Nesneleri bir yüzey üzerine görüldükleri gibi çizme sanatı, bakış açısı.
- 5. sınıf6. sınıf7. sınıf
- Sağduyu
- Doğru, akla uygun yargılar verme yeteneği; aklıselim, hissiselim.
- Doğru, akla uygun yargılar verme yeteneği.
- 6. sınıf7. sınıf8. sınıf
- Seyahatname
- Bir yazarın gezip gördüğü yerlerden edindiği bilgi ve izlenimlerini anlattığı eser.
- 6. sınıf
- Sezgi
- Gerçeğin deneye veya akla vurmadan doğrudan doğruya kavranması.
- Gerçeğin deneye veya akla vurmadan doğrudan doğruya kavranması, sezme yeteneği.
- 5. sınıf6. sınıf7. sınıf
- Standart
- Belli bir tipe göre yapılmış veya ayrılmış; ölçün, ölçünlü, tek biçim, tek tip.
- 6. sınıf7. sınıf
- Subjektif
- Nesnelerin gerçeğine değil, bireyin düşünce ve duygularına dayanan yargı, öznel.
- Öznel, objektif karşıtı.
- 5. sınıf8. sınıf
- Süreç
- Belli bir düzen veya zaman içinde tekrarlanan, ilerleyen, gelişen olaylar dizisi.
- 6. sınıf7. sınıf
- Süreğen
- Sürüp giden, devamlı olan, peşi sıra olan.
- Ne zaman sona ereceği belli olmaksızın sürüp giden.
- 6. sınıf8. sınıf
- Sütun
- Bir tablo veya grafikte düşey durumdaki yüzey.
- Bir tablo veya grafikte dikey durumdaki yüzey.
- 5. sınıf7. sınıf
- Tekdüze
- Aynı biçimde tekrarlanan, sürüp giden; tek örnek, muttarit, yeknesak, monoton.
- 6. sınıf7. sınıf
- Tema
- Öğretici veya edebî bir eserde işlenen konu, düşünce, görüş, tem, ana konu.
- Asıl konu, temel motif; ana konu.
- 5. sınıf8. sınıf
- Yadsımak
- Yaptığı bir işi, söylediği sözü veya tanık olduğu bir şeyi yaptığını saklamak, inkâr etmek.
- 5. sınıf
- Yayım
- Kitap, gazete vb. okunacak şeylerin basılıp dağıtılması, neşir.
- Kitap, gazete vb. okunacak şeylerin basılıp dağıtılması; neşir.
- 5. sınıf7. sınıf
- Yayın
- Radyo ve televizyon aracılığıyla halka sunulan, duyurulan, iletilen eser, program.
- Basılıp satışa çıkarılan kitap, gazete vb.; neşriyat.
- 5. sınıf7. sınıf
- Yeğlemek
- Bir şeyi öbürüne göre daha iyi, üstün veya önemli saymak, yeğ tutmak, tercih etmek.
- Bir şeyi öbürüne göre daha iyi, üstün veya önemli saymak; yeğ tutmak, tercih etmek.
- 5. sınıf6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Kaynak: Okuma Anlama Beceri Uygulamaları 5, 6 ve 7. sınıf, Konu Kavram Sözlüğü sayfaları; 8. Sınıf Anlam Bilgisi Paragraf Soru Bankası, “Bilinmesi gereken 100 sözcük ve anlamı” listesi. Birden çok sınıfta geçen kavram bir kez yazıldı; tanımı sınıflarda farklı yazılmışsa ikisi de var.
Türkçe Atölyesi · turkceatolyesi.tr/kavram-sozlugu
Bu listeler hangi kitapta?
5-7. sınıf kitaplarında kavramlar her analiz dersinin arka sayfasında: o dersin metin türüyle ilgili 8 kavram. 8. sınıf kitabında 100 sözcük Sözcükte Anlam bölümünün başında. Türe göre sıra, kitaptaki sıra ve mini test sınıf sayfalarında.
5. Sınıf Okuma Anlama Beceri Uygulamaları24 fasikül, 24 hafta, ölçülen bir okuma programı₺355
6. Sınıf Okuma Anlama Beceri Uygulamaları24 fasikül, 24 hafta, ölçülen bir okuma programı₺355
7. Sınıf Okuma Anlama Beceri UygulamalarıLGS'ye giden yolda okuma temelini kuran 24 hafta₺355
8. Sınıf Anlam Bilgisi Paragraf Soru BankasıSınav odaklı 830 LGS anlam sorusu₺355
5, 6 ve 7. Sınıf Okuma Anlama SetiÜç sınıf düzeyi, 72 fasikül, tek kargo₺995
LGS Anlam Paketi8. sınıf paragraf soru bankası ve hızlı okuma kartları₺699