Kavram sözlüğü: okuma-anlamada sık geçen kavramlar

354 kavram ve tanımı: anlatıdan veriye, şiirden medya metnine. Okuma Anlama Beceri Uygulamaları kitaplarının 5, 6 ve 7. sınıf analiz derslerinden ve 8. Sınıf Anlam Bilgisi Paragraf Soru Bankası kitabının 100 sözcüklük listesinden, alfabetik sırada.

Bu 8 kavram, sınavlarda en fazla karşılaşılan kelimeler arasından seçilmiştir.

Okuma Anlama Beceri Uygulamaları, tanıtım bölümü, s. 125
Deyimler ve atasözleri

Kavramlar 354

Ağdalı
Bilinmeyen kelimelerden, anlaşılması güç süslü sözlerden oluşan ifadeler.
Bilinmeyen kelimelerden, anlaşılması güç sözlerden oluşan ifadeler.
Bilinmeyen kelimelerden ve anlaşılması güç sözlerden oluşan.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Ahenk
Uyum, ezgi.
Birbirleriyle ilişkisinden doğan ve kulağa hoş gelen ses düzeni, seslerin uyumu.
5. sınıf7. sınıf
Ajans
Haber toplama, yayma ve üyelerine dağıtma işiyle uğraşan kuruluş.
5. sınıf
Akıcılık
Söz, yazı ve anlatımın akıcı olma özelliği, selaset, şiirsel olma.
Söz, yazı ve anlatımın akıcı olma özelliği.
5. sınıf6. sınıf7. sınıf
Akış
Belirlenen biçimde, kurallarına ve doğasına uygun olarak gerçekleşme.
5. sınıf
Aktarım
Aktarma işi.
8. sınıf
Aktüel
Güncel, yakın zamanda gerçekleşmiş olan.
6. sınıf
Alaturka
Eski Türk gelenek, görenek, töre ve hayatına uygun; Doğuluca, alafranga karşıtı.
6. sınıf7. sınıf
Anaç
Anne gibi davranan, şefkatli.
6. sınıf
Anbean
Her an, gittikçe.
6. sınıf
Andaç
Ajanda, hatıra, hatıra olması için düzenlenen fotoğraflı kitapçık.
Bir yerde geçirilen süreyi anımsamak için düzenlenen fotoğraflı kitapçık.
6. sınıf7. sınıf
Anlatı
Edebî türlerde bir olay dizisini anlatma biçimi, hikâyeleme, öyküleme, tahkiye.
Hikâye etme.
5. sınıf8. sınıf
Asgari
En az, en aşağı, en düşük, en alt, minimal, minimum.
8. sınıf
Asparagas
Şişirme haber.
Olduğundan daha büyük, abartılı gösterilen haber.
5. sınıf6. sınıf7. sınıf
Aşama
Önem bakımından gitgide yükselen bir sıra basamakların her biri, rütbe, mertebe, paye.
5. sınıf
Azim
Bir işteki engelleri yenme kararlılığı.
8. sınıf
Bağlam
Herhangi bir olguda olaylar, durumlar, ilişkiler örgüsü veya bağlantısı, kontekst.
5. sınıf8. sınıf
Baht
İnsanların iyi veya kötü yaşam sürmelerine neden olduğuna inanılan gizli güç; felek, talih.
6. sınıf
Banal
Herkes tarafından kullanılan, bayağı, sıradan.
7. sınıf
Basmakalıp
Özgünlüğü olmayan, bilineni tekrarlayan bir biçimde; sloganvari.
Özgünlüğü olmayan, klişe.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Başat
Baskın, önde olan, en iyi, en üstünü.
6. sınıf
Beceri
Bir işi başarma ve bir işlemi amaca uygun olarak sonuçlandırma yeteneği; maharet.
7. sınıf
Beliğ
Yeterli, tam ve açık olan yazı.
6. sınıf7. sınıf
Bent
Bir şiirdeki dörtlüklerin her biri; bağlam, dörtlük.
7. sınıf
Betimleme
Bir nesnenin, kendine özgü niteliklerini tam ve açık bir biçimde anlatmak, tasvir etmek.
Tasarlama, bir şeyi sözle veya yazıyla anlatma, göz önünde canlandırma; tasvir.
Bir şeyi sözle veya yazıyla anlatma, göz önünde canlandırma.
5. sınıf6. sınıf8. sınıf
Beyhude
Yararsız, boşuna, anlamsız.
8. sınıf
Beyit
Anlam bakımından birbirine bağlı iki dizeden oluşmuş şiir parçası.
Anlam bakımından birbirine bağlı iki dizeden oluşmuş şiir parçası, ikilik.
5. sınıf7. sınıf
Bezgin
Yaşama veya iş görme isteğini yitirmiş.
7. sınıf
Bırakmak
Bir işi başka bir zamana ertelemek, bir iş için birini görevlendirmek.
8. sınıf
Bilinç
İnsanın kendisini ve çevresini tanıma yeteneği; şuur.
İnsanın kendisini veya çevresini tanıma yeteneği; şuur.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Birim
Bir kümenin her elemanı, bir çokluğu oluşturan varlıkların her biri.
Bir kümenin her elemanı veya bir çokluğu oluşturan varlıkların her biri; ünite.
5. sınıf7. sınıf
Bulgu
Var olduğu hâlde bilinmeyeni ortaya çıkarma işi ve bu işin sonunda elde edilen şey.
Araştırma verilerinin çözümlenmesinden çıkarılan bilimsel sonuç.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Canlı yayın
Bir şeyin yaşandığı anda olay yerinden bire bir aktarıldığı yayın; canlı, naklen yayın.
7. sınıf
Coğrafya
Yeryüzünü fiziksel, ekonomik, beşerî, siyasal yönlerden inceleyen bilim.
7. sınıf
Çağdaş
Aynı çağda yaşayan; çağcıl, gündeş, asri, muasır.
6. sınıf7. sınıf
Çağrışım
Bir düşünce, görüntü vb.nin bir başkasını hatırlatması.
6. sınıf7. sınıf
Çekimser
Oy vermekten, eğilim göstermekten veya bir şey yapmaktan kaçınan, kararsız.
Eğilim göstermekten veya bir şey yapmaktan kaçınan, kararsız, taraf olmayan.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Çelişki
Sözlerin veya davranışların birbirini tutmaması, tenakuz, paradoks.
Sözlerin veya davranışların birbirini tutmaması; tenakuz, paradoks.
Sözlerin veya davranışların birbirini tutmaması, paradoks.
5. sınıf7. sınıf8. sınıf
Çeşni
Bir şeyin kendine has olan özelliği, biçimi.
6. sınıf
Çilekeş
Hayatı boyunca birçok sıkıntı ve üzüntü çekmiş kimse.
8. sınıf
Dayanak
Destek alınan kimse veya durum; dayanak noktası.
6. sınıf
Değer
Bir şeyin önemini belirlemeye yarayan soyut ölçü, bir şeyin değdiği karşılık, kıymet.
5. sınıf
Değinmek
Bir konuyu ele alarak ondan söz etmek, dokunmak.
8. sınıf
Değişken
Değişme özelliği gösteren, çok değişen, değişebilir, kararsız, değişici.
5. sınıf
Dejenere
Bozulmuş, aslını koruyamamış.
8. sınıf
Deklare
Herhangi bir konudaki görüşünü ilgililere ilan etme.
6. sınıf
Demeç
Yetkili bir kimsenin bir konuda yayın organlarına yaptığı açıklama; beyanat.
6. sınıf7. sınıf
Demokratik
Halkın çoğunluğunun isteğine uygun hareket etme, demokrasiye uygun.
7. sınıf
Derkanar
Sayfa kenarına kaydedilen yazı-not.
6. sınıf7. sınıf
Devinim
Hareket, eylem.
8. sınıf
Didaktik
Öğretici, bilgilendirici.
5. sınıf
Dikey
Başka bir doğru ile kesiştiğinde onunla birlikte dik açı oluşturan doğru, çizgi.
Başka bir doğru ile kesiştiğinde onunla birlikte dik açı oluşturan (doğru çizgi); amudi.
5. sınıf7. sınıf
Diksiyon
Seslerin, sözlerin anlam ve heyecan kurallarına uygun olarak söylenme biçimi.
8. sınıf
Dinamik
Hareketli, her an değişebilen, duruk karşıtı.
Hareketli, her an değişebilen, duruk karşıtı, canlı.
6. sınıf7. sınıf
Dingin
Hareket etmeyen, kımıldamayan, sakin.
8. sınıf
Diyalektik
Çelişmeleri aşmayı sağlayan yolları aramayı öngören akıl yürütme yöntemi.
6. sınıf
Dize
Şiirin satırlarından her biri, mısra.
5. sınıf
Dogma
Bir görüşün sorgulanamaz, tartışılamaz gerçek olarak kabul edilmesi.
6. sınıf
Doğaçlama
Birdenbire, düşünmeden, içine doğduğu gibi; doğaçtan, doğmaca, irticalen, irticalî.
Düşünmeden, içine doğduğu gibi; doğaçtan, doğmaca, irticalen, irticalî, emprovize.
Birdenbire, düşünmeden.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Doğallık
Olduğu gibi yansıtma durumu, süse, sanata girmeden anlatma.
5. sınıf
Doğrusal
Grafiği bir doğru ile gösterilebilen; lineer, bir doğruyu izleyen.
7. sınıf
Dokunmak
Değinmek, tedirgin etmek, duygulandırmak.
8. sınıf
Dozaj
Doz, bir bileşene veya bir karışıma girecek madde miktarlarının belirtilmesi.
8. sınıf
Döngü
Herhangi bir olayın birden fazla tekrarlanması.
7. sınıf8. sınıf
Dramatik
İçinde gerilim, çatışma vb. olaylar bulunan, insan ilişkileri ile gelişen acıklı eser.
7. sınıf
Duruluk
Dil veya üslubun karışık olmama durumu, anlatımın açık olması, açıklık.
6. sınıf
Duyarlı
Dış etkenlere karşı duyarlığı olan.
8. sınıf
Düş
Gerçekleşmesi istenen şey, umut.
8. sınıf
Düşünce
Mütalaa, fikir, ide, idea, mülahaza.
8. sınıf
Düşünsel
Düşünce ile ilgili, düşünce sonucu ortaya çıkan, düşünceye dayanan; fikrî.
6. sınıf7. sınıf
Düzey
Bir nesnenin başka nesnelere veya kimselere göre olan değer ve yücelik derecesi.
5. sınıf
Ebediyet
Sonsuzluk.
7. sınıf
Ebeveyn
Anne ve baba.
8. sınıf
Edebî
Edebiyat türlerinden biriyle kaleme alınmış, sanat değeri taşıyan; yazınsal.
7. sınıf
Edinim
Kazanım, kazanma işi.
6. sınıf
Eğreti
İyi yerleşmemiş olan, yerini bulmamış olan, üstünkörü.
Belirli bir süre sonra kaldırılacak olan, geçici.
6. sınıf8. sınıf
Eklenti
Bir şeye eklenmiş olan, ek durumunda bulunan parça.
8. sınıf
Eleştiri
Bir insanı, bir eseri, bir konuyu doğru ve yanlış yanlarının incelenmesi.
6. sınıf
Empoze
“Dayatmak” anlamındaki empoze etmek birleşik fiilinde geçen bir söz.
Zorla kabul ettirme, dayatma.
6. sınıf8. sınıf
Endemik
Sadece bir bölgede yetişen veya yaşayan (bitki, hayvan).
5. sınıf
Ender
Çok seyrek olarak, çok seyrek bir biçimde olan.
6. sınıf
Endişe
Tasa, kaygı, kuşku, korku.
8. sınıf
Erek
Tasarlanan ve erişmek istenilen şey, amaç, gaye, maksat, hedef.
6. sınıf
Estetik
Güzellik duygusuna uygun olan; güzel duyusal.
Sanattan ortaya konan güzellik.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Eş değer
Değer yönünden birbirine eşit olan, muadil.
Değer yönünden birbirine eşit olan; muadil.
5. sınıf7. sınıf
Etik
Ahlak, ahlaka uygun olma.
6. sınıf
Etken
Etki eden şey, faktör.
5. sınıf
Etkileşim
Birbirini karşılıklı olarak etkileme işi.
7. sınıf
Evrensel
Bütün insanlığı ilgilendiren, âlemşümul, cihanşümul, kozmik, üniversal.
Bütün insanlığı ilgilendiren.
5. sınıf8. sınıf
Ezgi
Belli kurallara göre düzenlenmiş, kulağa hoş gelen ses dizisi; ahenk, nağme, melodi.
6. sınıf7. sınıf
Familya
Çok belirli ve kendilerine özgü ortak özellikleri olan türler, aile.
7. sınıf
Farazi
Varsayımsal, olmuş gibi düşünmek, kabul etmek.
6. sınıf
Geçim
Anlaşma, uyum.
8. sınıf
Geleneksel
Geleneğe dayanan, gelenekle ilgili olan.
8. sınıf
Gelişigüzel
Âdet yerini bulsun diye; alelusul, rastgele, üstünkörü.
Herhangi bir; rastgele, lalettayin, alelıtlak.
7. sınıf8. sınıf
Genel
Ayrıntıları göz önüne alınmayarak bütünü bakımından ele alınan.
5. sınıf
Gerçeküstü
Gerçeği aşan, gerçeğin üstündeki gerçek, sürrealite.
5. sınıf
Görece
Kesin olmayıp kişiden kişiye, zamandan zamana, yerden yere değişebilen, bağıl.
Kesin olmayıp kişiden kişiye, zamandan zamana, yerden yere değişebilen; göreceli.
5. sınıf6. sınıf7. sınıf
Göreceli
Görece, bağıntı.
8. sınıf
Görsel
Görme duyusuyla ilgili olan, görmeye dayanan.
5. sınıf
Görüş
Bir olay, varlık veya düşünce üzerinde varılan yargı, fikir.
5. sınıf6. sınıf
Gözlem
Bir nesnenin, olayın veya bir gerçeğin dikkatli ve planlı olarak ele alınıp incelenmesi.
İnceleme sonucu elde edilen değer, müşahede.
5. sınıf8. sınıf
Grafik
Biçim, desen veya çizgilerle gösterme.
5. sınıf
Güdüm
Yönetmek işi; idare.
6. sınıf
Gün aşırı
Bir gün ara ile, iki günde bir.
6. sınıf
Günbeğün
Günden güne, zamanla.
6. sınıf
Güncel
Günün konusu olan, şimdiki, bugünkü (haber, olay vb.), aktüel.
5. sınıf
Gündem
Yaşanan günlük olaylar.
5. sınıf
Harap
Yıkılacak duruma gelmiş.
7. sınıf
Haslet
İnsanın yaradılışından gelen özellik, huy.
6. sınıf
Hayalî
Gerçekte var olmayan, gerçek olmayan, fantastik, ütopik.
5. sınıf
Hayıflanmak
Acınmak, üzülmek, esef etmek.
6. sınıf
Hece ölçüsü
Dizelerde eşit sayıda hece kullanılan şiir ölçüsü, parmak hesabı, hece, hece vezni.
5. sınıf
Irk
Kalıtımsal olarak ortak fiziksel ve fizyolojik özelliklere sahip insanlar topluluğu; budun.
7. sınıf
İçgüdü
Akıldan bağımsız olarak doğuştan gelen bilinçsiz her türlü hareket ve davranış.
6. sınıf7. sınıf
İdeal
İstenilen düzeyde veya şekilde olmak, uygun.
7. sınıf
İftihar
Övünme.
8. sınıf
İhracat
Bir ülkenin ürettiği malları başka bir ülke veya ülkelere satması; dış satım.
8. sınıf
İhraç
Yurt dışına mal satma.
7. sınıf
İhtimal
Bir şeyin olabilmesi durumu, olabilirlik, olasılık.
5. sınıf
İkilem
Çoğunlukla iki seçenekten birini izlemeye zorlayan tartışma.
Çatışma, iki durumdan birini seçme zorunluluğu.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
İkircik
Kararsızlık, şüphe, iki durum arasında gidip gelme.
Kararsız, tereddüt, işkil, şüphe, kuruntu.
5. sınıf8. sınıf
İktibas
Başka bir kaynaktan elde edilen yazının gazetede olduğu gibi yayımlanması.
7. sınıf
İlham
Bir sanatın ortaya çıkmasında etkili olan duydu, esin.
7. sınıf
İlinti
İki şey arasında ilgi, ilişki.
İnsanlar arasındaki bağ, alakalı olma, ilişki.
İki şey arasında ilişki, bağ, ilgi.
5. sınıf7. sınıf8. sınıf
İma
Dolaylı, üstü kapalı anlatma.
Dolaylı olarak anlatma, üstü kapalı olarak belirtme; işaretleme, anıştırma.
6. sınıf8. sınıf
İmbik
Damıtmaya yarayan, damıtma işinde kullanılan araç; damıtıcı.
6. sınıf
İmge
Zihinde tasarlanan ve gerçekleşmesi özlenen şey; hayal.
6. sınıf7. sınıf
İndirgeme
Bir işlemi daha kısa veya daha yalın bir biçime sokmak; irca etmek.
Bir işi daha kısa ve yalın hâle getirme.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
İndirgemek
Daha kolay ve yalın duruma getirmek.
8. sınıf
İrdeleme
Bir konunun incelenmesi ve eleştirilmesi gereken bütün yönlerini birer birer incelemek.
6. sınıf7. sınıf
İrdelemek
Bir konunun bütün yönlerini birer birer incelemek, araştırmak, tetkik etmek.
Bir konunun incelenmesi ve eleştirilmesi gereken bütün yönlerini ayrıntılı incelemek, araştırmak.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
İrkilmek
Ürkerek geri çekilmek.
7. sınıf
İroni
Söylenen sözün tersini kastederek kişiyle veya olayla alay etme.
6. sınıf7. sınıf
İskonto
İndirim, sözün bir bölümünü söylenmemiş sayma.
6. sınıf7. sınıf
İsnat
Bir düşünceyi, bir konuyu bir kişi veya sebebe dayandırma, yükleme; atfetme.
6. sınıf
İstatistik
Bir sonuç çıkarmak için verileri yöntemli bir biçimde toplayıp sayı olarak belirtme işi.
5. sınıf
İstikrar
Aynı kararda, aynı şekilde devam etme, kararlılık.
6. sınıf
İşlem
Bir işi sonuçlandırmak için yapılan iş veya uygulamaların hepsi, muamele.
5. sınıf
İşlev
Bir şeyin görevi veya yaptığı iş.
Bir nesne veya bir kimsenin gördüğü iş, iş görme yetisi, fonksiyon.
7. sınıf8. sınıf
İthal
Bir ülkeye başka ülkelerden mal getirme veya satın alma.
7. sınıf
İthalat
Başka bir ülkeden mal getirme veya satın alma; dış alım.
8. sınıf
İtibar
Saygınlık.
8. sınıf
İz
Bir şeyin geçtiği veya önce bulunduğu yerde bıraktığı belirti; çığır, nişan, nişane.
6. sınıf
İzci
İz güderek aradığını bulabilen kimse; keşşaf.
6. sınıf
İzlek
Bir edebî eserde işlenen konunun anlamca ortaya koyduğu ana yönelim.
6. sınıf7. sınıf
İzlenim
Bir durum veya olayın duyular yolu ile insan üzerinde bıraktığı etki, intiba, imaj.
5. sınıf
Jenerik
Herhangi bir durumu-olayı tanıtan yazı.
6. sınıf7. sınıf
Jest
Genellikle el, kol ve baş ile yapılan içgüdüsel veya iradeli hareket.
6. sınıf
Kabataslak
Bir şeyin ayrıntılarına girmeden ana çizgilerini belirten.
7. sınıf
Kademe
Aşama, basamak, derece.
5. sınıf
Kadırga
Yelken ve kürekle yol alan savaş gemisi.
7. sınıf
Kadraj
Fotoğraf karesinin veya film çerçevesinin içine dâhil olan her şey.
6. sınıf7. sınıf
Kafiye
Aynı ahengi veren heceler veya aynı görevde olmayan ancak benzeşen sesler.
Dizelerin sonunda tekrarlanan aynı görevde olmayan ancak benzeşen sesler; uyak.
5. sınıf7. sınıf
Kakofoni
Ses uyumsuzluğu, anlaşılmayan konuşma, herkesin aynı anda konuşması.
6. sınıf
Kanı
İnanç, düşünce, kanaat.
5. sınıf
Kanıksama
Kabullenmek.
8. sınıf
Kanıksamak
Çok tekrarlama sebebiyle etkilenmez olmak, alışmak.
5. sınıf
Kapsam
Sınırları içine başka konuları veya anlamları alma durumu, şümul.
Bir şeyin içinde bulunan veya içine aldığı ögelerin bütünü, şümul.
5. sınıf8. sınıf
Karakter
Bir bireyin kendine özgü yapısı, üstün ana özellik.
Bir bireyin kendine özgü yapısı, onu başkalarından ayıran temel belirti.
6. sınıf8. sınıf
Kariyer
Bir meslekte zaman ve çalışma ile elde edilen aşama, başarı ve uzmanlıktır.
8. sınıf
Karma
Ayrı türden olan ögelerin karıştırılmasıyla oluşmuş.
5. sınıf
Karşılaştırma
Kişi veya nesnelerin benzer veya ayrı yanlarını incelemek için kıyaslama; mukayese, tatbik.
8. sınıf
Karşıt
Nitelik ve durumları birbirine büsbütün aykırı olan, zıt, kontrast.
5. sınıf
Kasıtlı
İsteyerek, bilerek, bilinçli yapılan.
7. sınıf
Kesinlik
Kesin olma durumu, katiyet.
5. sınıf
Kılavuz
Ruhsal ve zihinsel bakımdan yol gösteren, ışık tutan kimse.
6. sınıf
Kıta
Dört dizeden oluşan şiir bölümü, dörtlük.
5. sınıf
Kıyas
Bir şeyi başka bir şeye benzeterek değerlendirme, hakkında hüküm verme; oranlama.
7. sınıf
Kifayetsiz
Yetersiz.
8. sınıf
Kitle
Bir yerde toplanmış, bir araya gelmiş insan topluluğu, kütle.
Bir yerde toplanmış, bir araya gelmiş insan topluluğu; kütle.
5. sınıf8. sınıf
Klasik
Üzerinden çok zaman geçtiği hâlde değerini yitirmeyen, örnek eser-yapıt.
6. sınıf
Klişe
Kesin olmayıp kişiden kişiye, zamandan zamana, yerden yere değişebilen; göreceli.
6. sınıf7. sınıf
Kongre
Sorunları görüşmek ve kararlar almak amacıyla yapılan toplantı, kurultay.
7. sınıf
Konsantrasyon
Dikkatin sürekli olarak bir nesne veya konunun belirli bir yüzü üzerine toplanması.
8. sınıf
Konum
Bir kimsenin veya bir şeyin bir yerdeki durumu veya duruş biçimi, pozisyon.
5. sınıf
Koruyucu
Birini veya bir şeyi koruyan, kollayan, gözeten kimse.
8. sınıf
Kroki
Bir konu veya nesnenin başlıca özelliklerini yansıtacak biçimde hazırlanmış taslağı.
5. sınıf
Kronoloji
Zamanın akışına göre sıralama, olay akışı, olma zamanına göre düzenleme.
5. sınıf
Kuram
Sistemli biçimde düzenlenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kurallar.
6. sınıf7. sınıf
Kurgu
Gerçek olmayan olay ve kahramanlardan oluşan eser.
5. sınıf
Kuş bakışı
Yukarıdan genel görünüm.
7. sınıf
Kültür
Bir topluma veya halk topluluğuna özgü düşünce ve sanat eserlerinin bütünü.
6. sınıf8. sınıf
Kültürel
Kültüre ilişkin, kültürle ilgili; ekinsel.
7. sınıf
Küpür
Gazetede haberin bulunduğu bölüm, kesit.
Gazeteden kesilmiş bir bölüm veya yazının olduğu kağıt parçası.
5. sınıf6. sınıf7. sınıf
Lirik
Çoşkun, çoşkulu, ilhamla dolu.
Coşkulu, çok etkili, coşkun, genellikle kişisel duyguları dile getiren edebiyat.
5. sınıf6. sınıf7. sınıf
Mahir
Becerikli, uzman, işini iyi bilen, işinin eri; usta.
6. sınıf
Manifesto
Toplumsal bir hareketin siyasal inanç ve amaçlarının açık ifadesi, bildiri.
6. sınıf
Manşet
Gazetelerin ilk sayfasına iri puntolarla konulan başlık.
5. sınıf
Mantık
Doğru düşünmenin yolu ve yöntemi.
5. sınıf
Masal
Olağanüstü varlıkların başından geçen olağanüstü olayları anlatan edebî tür.
5. sınıf
Matbu
Basılı olan yazı; bir yazının, görselin kâğıt üzerine basılmış durumu.
6. sınıf7. sınıf
Medya
İletişim araçları, iletişim ortamı.
5. sınıf
Melodi
Belli kurallara göre düzenlenmiş, kulağa hoş gelen ses dizimi, ezgi.
7. sınıf
Menkıbe
Din büyükleriyle ilgili hikâye.
7. sınıf
Menzil
İki konak arasındaki uzaklık.
7. sınıf
Mesaj
Yazı veya sözle anlatılması amaçlanan duygu, düşünce, ileti.
8. sınıf
Meşhur
Ünlü.
8. sınıf
Metafor
Bir ilgi veya benzetme sonucu gerçek anlamından başka anlamda kullanılan söz.
6. sınıf
Mısra
Şiirin bir satırı, dize.
5. sınıf
Mihenk
Madenlerin ayarını anlamak için sürtüldükleri bir tür taş; mihenk, denek taşı.
6. sınıf7. sınıf
Mistik
Gizemli, gizli, duyguları etkileme.
6. sınıf7. sınıf
Muhakeme
Bir sorunu çözmek için çıkar yol arama.
5. sınıf6. sınıf7. sınıf
Müşkül
Zor, zorluk, sorun.
8. sınıf
Müvezzi
Gazete satıcısı, dağıtıcısı.
7. sınıf
Nahif
İnce, duygulu, hassas olan.
7. sınıf
Nasihat
Öğüt, yol gösterme.
5. sınıf
Nazım
Şiir.
5. sınıf
Nicelik
Bir şeyin sayılabilen, ölçülebilen veya azalıp çoğalabilen durumu; kemiyet, miktar.
6. sınıf
Nişan
İşaret, iz, belirti, alamet.
5. sınıf
Nitekim
Gerçekten, hakikaten, sonuç olarak.
8. sınıf
Nitelik
Bir şeyin nasıl olduğunu belirten, onu başka şeylerden ayıran özellik, vasıf, keyfiyet.
Bir şeyin nasıl olduğunu belirten, onu başka şeylerden ayıran özellik; vasıf, keyfiyet.
5. sınıf6. sınıf
Nobran
Davranışı kaba, sert ve gönül kırıcı olan; nadan.
6. sınıf
Norm
Önceden belirlenmiş kalıp; düzgü.
7. sınıf
Nostalji
Geçmişte kalana özlem duygusu ve bu duygunun baskın bir duruma gelmesi.
6. sınıf7. sınıf
Nükte
İnce anlamlı, düşündürücü ve şakalı söz; espri.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Objektif
Bireyin kişisel görüşünden bağımsız olan, nesnel.
Nesnel, subjektif karşıtı.
5. sınıf8. sınıf
Olağanüstü
Alışılmıştan, benzerlerinden farklı olan, fevkalade.
5. sınıf
Olasılık
Bir şeyin olabilmesi durumu, olabilirlik, ihtimal.
5. sınıf
Olgu
Birtakım olayların dayandığı sebep veya bu sebeplerin yol açtığı sonuç, vakıa.
Birtakım olayların dayandığı sebep veya bu sebeplerin yol açtığı sonuç; vakıa, fenomen.
5. sınıf6. sınıf
Oran
İki büyüklük, iki nicelik arasındaki bağıntı.
5. sınıf
Orijinal
Alışılagelenden daha değişik, şaşırtıcı nitelikte olan.
6. sınıf
Ozan
Şiir söyleyen veya yazan kimse, şair.
5. sınıf
Ödün
hak, istek veya savlarının bir bölümünden, karşı taraf yararına vazgeçme; taviz.
6. sınıf
Ölçü
Bir şiirdeki dizelerin hece ve durak bakımından denk oluşu; vezin.
6. sınıf7. sınıf
Öncelik
Bir şeyin öbüründen önce olması durumu.
5. sınıf
Öncül
Bir çıkarımın öncüller kümesini oluşturan önermelerden herhangi biri.
5. sınıf
Önerme
Bir savı öne süren veya bir durumu dile getiren cümle.
5. sınıf
Öngörü
Bir işin ilerisinin nasıl bir yol alacağını önceden anlayabilme ve ona göre davranma.
6. sınıf
Önsezi
Bir şeyin olacağını sezme, içe doğma; hissikablelvuku, altıncı duyu, altıncı his.
6. sınıf
Örtüşmek
Aynı noktalarda ve düzlemlerde kesişmek.
6. sınıf7. sınıf
Örüntü
Olay veya nesnelerin düzenli bir biçimde birbirini takip ederek gelişmesi.
5. sınıf
Öykünme
Bir şeye özenme, taklit etme, bir benzerini yapmaya çalışma.
6. sınıf7. sınıf
Öz
Bir kimsenin benliği, kendi manevi varlığı, iç, nefis, derun, varoluş karşıtı.
5. sınıf
Özdeş
Her türlü nitelik bakımından eşit olan, aralarında fark bulunmayan.
Her türlü nitelik bakımından eşit olan, aralarında fark bulunmayan; aynı.
5. sınıf6. sınıf
Özgeci
Kişisel yarar gözetmeksizin başkasına yararlı olmaya çalışan; özgecil, diğerkâm.
6. sınıf
Özgün
Bir buluş sonucu olan, nitelikleri bakımından benzerlerinden ayrı ve üstün olan.
Yalnız kendine özgü nitelik taşıyan, orijinal.
5. sınıf8. sınıf
Özlülük
Özlü olma durumu.
5. sınıf
Öznel
Bireyin düşünce ve duygularına dayanan, enfüsi, subjektif, nesnel karşıtı.
5. sınıf
Özümsemek
Edinilmiş olan bilgileri bireyin öz malı durumuna getirmek; içselleştirmek, özümlemek.
6. sınıf7. sınıf
Özveri
Herhangi bir şey için kendi çıkarlarından vazgeçme; fedakârlık.
Bir amaç uğruna veya gerçekleştirilmesi istenen herhangi bir şey için kendi çıkarlarından vazgeçme.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Pandomim
Hareketlerden oluşan sessiz oyun.
7. sınıf
Paragraf
Düzyazıların kendi içinde satır başlarıyla ayrıldıkları bölümler.
Bir konuşmada, yazıda veya kitapta konunun ana parçalarından her biri.
5. sınıf6. sınıf
Pasaj
Yazının veya eserin bir bölümü; parça.
6. sınıf7. sınıf
Pastoral
Kır yaşantısını ve özellikle çobanların aşk ve yaşayışlarını anlatan şiirler.
5. sınıf
Pekiştireç
Davranışın oluşmasını güçlendiren veya davranışın olma sıklığını artıran uyarıcı.
6. sınıf7. sınıf
Perde
Bir sahne eserinin büyük bölümlerinin her biri.
7. sınıf
Perspektif
Bakış açısı, nesneleri bir yüzey üzerine görüldükleri gibi çizme sanatı.
Nesneleri bir yüzey üzerine görüldükleri gibi çizme sanatı, bakış açısı.
5. sınıf6. sınıf7. sınıf
Polemik
Söz dalaşı, ağız kavgası, sert tartışma.
Söz dalaşı, ağız kavgası.
6. sınıf8. sınıf
Pozisyon
Konum, durum.
5. sınıf
Pratik
Kolaylıkla uygulanabilir, kullanışlı olan.
8. sınıf
Redif
Şiirde uyaktan sonra tekrarlanan, aynı harflerden oluşan kelime veya ek; yedek.
7. sınıf
Reklam
Tanıtmak, beğendirmek ve böylelikle sürümünü sağlamak için denenen her türlü yol.
5. sınıf
Replik
Oyuncunun sözü karşısındakine bırakırken söyleyeceği son söz.
7. sınıf
Rota
Görüş veya tutuma göre gidilen, izlenen yol.
6. sınıf
Sağduyu
Doğru, akla uygun yargılar verme yeteneği; aklıselim, hissiselim.
Doğru, akla uygun yargılar verme yeteneği.
6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Sahne
Genellikle yerden yüksek yapılan, oyun, müzik vb. gösteri yapmaya uygun yer; oyunluk.
7. sınıf
Samimi
Candan, açık yüreklilikle davranan.
8. sınıf
Sanatsal
Sanata ilişkin, sanatla ilgili.
5. sınıf
Sataşmak
Bir kimseyi rahatsız edecek davranışta bulunmak, bulaşmak, dâhil etmek.
8. sınıf
Satır
Bir sayfa üzerinde yan yana gelen kelimelerden oluşan yazı sıralarından her biri.
7. sınıf
Sembol
Simge, işaret.
5. sınıf
Sentez
Genel yasadan, öncülden varılan sonuca giden düşünme biçimi; bireşim.
6. sınıf7. sınıf
Serbest ölçü
Dizelerdeki hece sayısının eşit olmama durumu, farklı hece sayısına sahip olma.
5. sınıf
Seyahatname
Bir yazarın gezip gördüğü yerlerden edindiği bilgi ve izlenimlerini anlattığı eser.
6. sınıf
Sezgi
Gerçeğin deneye veya akla vurmadan doğrudan doğruya kavranması.
Gerçeğin deneye veya akla vurmadan doğrudan doğruya kavranması, sezme yeteneği.
5. sınıf6. sınıf7. sınıf
Sınır
Bir şeyin yayılabileceği veya genişletilebileceği son çizgi; uç, had.
8. sınıf
Sitem
Üzüntü, alınganlık, kırgınlık vb. duyguları öfkelenmeden belirtme.
5. sınıf
Sözlü
Sözle, konuşma biçiminde yapılan, şifahi, oral, yazılı karşıtı.
5. sınıf
Stabil
Aynı düzlemde değişmeden devam eden, kararlı, değişmez.
7. sınıf
Standart
Belli bir tipe göre yapılmış veya ayrılmış; ölçün, ölçünlü, tek biçim, tek tip.
6. sınıf7. sınıf
Subjektif
Nesnelerin gerçeğine değil, bireyin düşünce ve duygularına dayanan yargı, öznel.
Öznel, objektif karşıtı.
5. sınıf8. sınıf
Suflör
Oyunculara, unuttukları sözleri izleyicilere duyurmadan söyleyip hatırlatan erkek.
7. sınıf
Suni
Yapay, yapmacık.
5. sınıf
Suret
Biçim, yol, tarz, dış görünüş.
7. sınıf
Suretiyle
Yoluyla, biçimiyle.
8. sınıf
Sübvanse
Herhangi bir konuda desteklemek, işlerliğini devam ettirmek.
6. sınıf
Süreç
Belli bir düzen veya zaman içinde tekrarlanan, ilerleyen, gelişen olaylar dizisi.
6. sınıf7. sınıf
Süreğen
Sürüp giden, devamlı olan, peşi sıra olan.
Ne zaman sona ereceği belli olmaksızın sürüp giden.
6. sınıf8. sınıf
Sürükleyici
Sürükleme niteliği olan, ilginin sürmesini sağlayan anlatım tarzı.
5. sınıf
Sütun
Bir tablo veya grafikte düşey durumdaki yüzey.
Bir tablo veya grafikte dikey durumdaki yüzey.
5. sınıf7. sınıf
Şeffaf
Açıkça görünen, belirgin olan, şüphe duyulmayan durum-kişi.
6. sınıf
Şema
Bir aletin, bir aracın veya bir biçimin ana çizgilerini gösteren çizim.
5. sınıf
Şiir
Ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan, anlatım biçimi, nazım.
5. sınıf
Şive
Konuşma tarzı, aksan.
7. sınıf
Şövale
Ressamların resim yaparken tuvali üzerine yerleştirdikleri üç ayaklı sehpa.
7. sınıf
Tablo
Birbiriyle olan ilgilerine göre düzenlenerek yazılmış şeylerin hepsi.
5. sınıf
Takdir
Beğenip belirtme, değer verme; beğeni.
6. sınıf
Takvim
Zamanı yıllara, aylara ve günlere ayıran yöntem.
8. sınıf
Tam tur
Bir şeyin çevresini tamamen dönme işi.
7. sınıf
Taraf
İstekleri, düşünceleri karşıt olan iki kişiden veya iki topluluktan her biri.
5. sınıf
Tarafgir
Bir tarafı kayıran, bir tarafı tutan.
7. sınıf
Tasarı
Olması veya yapılması istenen bir şeyin zihinde aldığı biçim.
5. sınıf
Taslak
Bir eseri ana çizgileriyle, türlü bölümleriyle belirten ön çalışma.
5. sınıf
Tecrübe
Deneyim, deney, görgü.
8. sınıf
Tefrika
Gazete veya dergilerde çıkan, birbirini tamamlayan yazılardan oluşan dizi.
7. sınıf
Tekdüze
Aynı biçimde tekrarlanan, sürüp giden; tek örnek, muttarit, yeknesak, monoton.
6. sınıf7. sınıf
Tekerleme
Birbiriyle uyumlu hazır söz kalıbı.
5. sınıf
Telafi
Kötü bir etkiyi veya sonucu başka bir etki ile yok etme, karşılama.
6. sınıf
Telkin
Bir duyguyu, bir düşünceyi aşılama.
6. sınıf
Tem
Tema, asıl konu, temel motif, ana konu.
5. sınıf
Tema
Öğretici veya edebî bir eserde işlenen konu, düşünce, görüş, tem, ana konu.
Asıl konu, temel motif; ana konu.
5. sınıf8. sınıf
Temas
Dokunma, görüşüp konuşma, ilişki kurma, değinme, münasebet.
7. sınıf
Temaşa
Oyun, temsil, piyes, tiyatro; seyir.
Hoşlanarak bakma, seyretme.
7. sınıf8. sınıf
Tenezzül
Kendi durumundan daha aşağıdaki bir işi, bir durumu kabul etme.
8. sınıf
Tereddüt
Kararsızlık, duraksama.
8. sınıf
Teşekkül
Oluşum, örgüt.
8. sınıf
Teşhis
Kim ve ne olduğunu anlama, tanıma, seçme, belirleme, kişileştirme.
7. sınıf
Tevafuk
Birbirine uyma, uygun gelme.
8. sınıf
Tiraj
Baskı sayısı.
5. sınıf
Toplumsal
Toplumla ilgili, topluma ilişkin, içtimai, maşerî, sosyal.
5. sınıf
Trekking
Doğada yapılan uzun mesafeli sportif yürüyüş.
7. sınıf
Tumturaklı
Gerekli olmadığı hâlde kulağa hoş gelen, gösterişli kelimeler kullanma.
6. sınıf7. sınıf
Tur
Bir sonuca ulaşıncaya kadar yapılan iş.
5. sınıf
Tutarlı
Aralarında çelişki bulunmayan, her bakımdan uyumlu; insicamlı.
7. sınıf
Tutarlılık
Tutarlı olma durumu, aynı şekilde tekrar etme, uyumlu davranma, insicamlılık.
5. sınıf
Tutku
İrade ve yargıları aşan, güçlü bir coşku, ihtiras.
7. sınıf
Tüf
Volkanik çökelti taşı.
7. sınıf
Tümevarım
Teklik olandan, özel olandan genel olana giden yöntem.
6. sınıf
Türdeş
Türleri bir olanlardan her biri.
5. sınıf
Ukde
Birinin içine dert olan şey, bir şeyin gerçekleşmemesine duyulan üzüntü.
6. sınıf
Ulak
Haber getiren kimse.
7. sınıf
Ulus
Bir millet ile ilgili olan, bir millete ait olan, millî.
7. sınıf
Usul
Bir amaca erişmek için izlenen düzenli yol, tutulan yol, yön.
8. sınıf
Uygar
Fikir, sanat ve endüstri alanlarında çok büyük bir gelişme göstermiş olan; medeni.
6. sınıf
Uygunluk
Uygun olma durumu; yakışık, mutabakat, mukarenet.
7. sınıf
Ücra
Çok uçta, kenarda olan.
7. sınıf
Ürün
Doğadan elde edilen, üretilen yararlı şey, mahsul, eser, yapıt, ortaya konulan çalışma.
5. sınıf
Üslup
Bir yazarın herhangi bir metni anlatış biçimi.
8. sınıf
Üzüntü
Olması istenilmeyen olaylardan doğan ruh tedirginliği.
8. sınıf
Veri
Bilgi, data.
5. sınıf
Vurmak
Olumsuz yönde etkilemek.
8. sınıf
Yadırgamak
Kendine yabancı gelen bir kimseye, duruma veya şeye alışamamak, ısınamamak.
6. sınıf
Yadsımak
Yaptığı bir işi, söylediği sözü veya tanık olduğu bir şeyi yaptığını saklamak, inkâr etmek.
5. sınıf
Yakınmak
Dertlenmek, sızlanmak, üzülmek anlamındadır.
8. sınıf
Yalnız
Tek başına, sadece.
5. sınıf
Yapıt
Bir emek sonucunda ortaya konulan ürün, eser.
5. sınıf
Yargı
Kişi, durum veya nesnelerin eleştirici bir biçimde değerlendirilmesi, hüküm.
5. sınıf
Yas
Ölüm veya bir felaketten doğan acı; matem.
6. sınıf
Yaygın
Çoğu kimselerce duyulmuş, öğrenilmiş, kullanılmış veya benimsenmiş olan.
6. sınıf8. sınıf
Yayım
Kitap, gazete vb. okunacak şeylerin basılıp dağıtılması, neşir.
Kitap, gazete vb. okunacak şeylerin basılıp dağıtılması; neşir.
5. sınıf7. sınıf
Yayın
Radyo ve televizyon aracılığıyla halka sunulan, duyurulan, iletilen eser, program.
Basılıp satışa çıkarılan kitap, gazete vb.; neşriyat.
5. sınıf7. sınıf
Yayvan
Eni boyundan ve derinliğinden çok olan, basık ve geniş.
8. sınıf
Yeğlemek
Bir şeyi öbürüne göre daha iyi, üstün veya önemli saymak, yeğ tutmak, tercih etmek.
Bir şeyi öbürüne göre daha iyi, üstün veya önemli saymak; yeğ tutmak, tercih etmek.
5. sınıf6. sınıf7. sınıf8. sınıf
Yerel
Sınırlı bir yerle ilgili olan; mevzii, lokal.
6. sınıf7. sınıf
Yeti
İnsanda bulunan, bir şey yapabilme yeteneği, kuvve, meleke.
5. sınıf
Yorum
Bir olayı belli bir görüşe göre açıklama, değerlendirme.
5. sınıf8. sınıf
Yönetim
Yönetme işi, idare.
8. sınıf
Yöntem
Bir amaca erişmek için izlenen, tutulan yol, usul, sistem.
8. sınıf
Zaaf
Düşkünlük, eksiklik, yetersizlik.
6. sınıf
Zanaat
El ustalığı isteyen işler.
Öğrenimle birlikte deneyim, beceri ve ustalık gerektiren iş.
5. sınıf6. sınıf
Ziyade
Çok, daha çok, daha fazla.
8. sınıf
Zoraki
İstenmeyerek yapılan, zorla.
8. sınıf
Zorbalık
Zorbaca davranışta bulunma, müstebitlik.
8. sınıf

Kaynak: Okuma Anlama Beceri Uygulamaları 5, 6 ve 7. sınıf, Konu Kavram Sözlüğü sayfaları; 8. Sınıf Anlam Bilgisi Paragraf Soru Bankası, “Bilinmesi gereken 100 sözcük ve anlamı” listesi. Birden çok sınıfta geçen kavram bir kez yazıldı; tanımı sınıflarda farklı yazılmışsa ikisi de var.

Türkçe Atölyesi · turkceatolyesi.tr/kavram-sozlugu

Çerez tercihleri

Sepet ve güvenlik için gerekenler her zaman açıktır. İstatistik ve reklam ölçümü yalnız seçerseniz açılır; ayrı ayrı seçebilirsiniz.

Çerez politikası · Ticari e-posta ve SMS izinlerinizden ayrıdır.