Türkçe konuşma sınavı: konular, değerlendirme ölçeği ve kurallar

Sınıfa göre konuşma sınavı konuları

Konular programın temalarına göre dizildi; her biri bağlandığı öğrenme çıktısının koduyla yazılı. Hazırlıksız konuşma için kesilip çekilecek kısa kartlar da var.

• 5. sınıf konuşma sınavı konuları13 konu · Oyun Dünyası, Atatürk'ü Tanımak, Duygularımı Tanıyorum, Geleneklerimiz, İletişim ve Sosyal İlişkiler, Sağlıklı Yaşıyorum
• 6. sınıf konuşma sınavı konuları12 konu · Dilimizin Zenginliği, Bağımsızlık Yolu, Farklı Dünyalar, İletişim ve Sosyal İlişkiler, Bilim ve Teknoloji, Lider Ruhlar
• 7. sınıf konuşma sınavı konuları13 konu · Hayat Boyu Gelişim, Bir Hilal Uğruna, İletişim ve Sosyal İlişkiler, Türk Sanatı, Okuma Kültürü, Hak ve Sorumluluklar
• 8. sınıf konuşma sınavı konuları12 konu · Erdemler, Millî Kültürümüz, Millî Mücadele ve Atatürk, Bilim ve Teknoloji, İletişim, Okuma Kültürü

Konuşma sınavı değerlendirme ölçeği

Ölçekte her ölçüte 0 ile 4 arasında bir düzey verilir; toplam ve 100 üzerinden puan kendiliğinden hesaplanır. Tablo yazdırılabilir ya da CSV olarak indirilebilir. Adlar ve puanlar bilgisayarınızdan çıkmaz.

Hazır iki ölçek var:

• Öğrenme çıktılarına göre: konuşmayı yönetme, amaç ve içerik, düzen ve bağlantı, söz varlığı ve cümle, ses, beden dili. Her ölçüt sınıfın kodunu taşır.
• Programdaki analitik anahtar: akıcılık, sözcük bilgisi, söyleyiş, dil yapılarının doğruluğu, etkileşim stratejileri. Türkçe öğretim programının Ek 3'ündeki örnekten.

İsterseniz ölçütleri kendiniz de yazabilirsiniz. Değerlendirme ölçeğini açın.

MEB'in Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Kılavuzu (11/g) ölçek kullanılmasını istiyor ama tek bir hazır ölçek vermiyor. Programın Ek 3'ünde akıcılık kontrol listesi, genel konuşma becerileri bütüncül anahtarı, tartışma için sayısal dereceleme ölçeği, konuşma becerisi analitik anahtarı ve sunum anahtarı örnekleri var: Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (PDF).

MEB'in dinleme ve konuşma sınavı kuralları

• Türkçe dersinin sınavları yazılı ve uygulamalı olmak üzere iki aşamada yapılır. Uygulamalı sınavlar dinleme ve konuşma becerilerini ölçer ve ayrı ayrı puanlanır. Yönerge m. 5/1-ğ
• Uygulamalı sınavların süresine ve hangi kazanımlara göre yapılacağına dersin öğretmeni karar verir. Yönerge m. 5/1-ğ
• Sınav puanı, yazılı sınavın %50'si, dinleme sınavının %25'i ve konuşma sınavının %25'i alınarak hesaplanır. Yönerge m. 6/1-ç
• Dinleme ve konuşma sınavları yazılıdan önce ya da sonra yapılabilir. Konuşma sınavı belirli bir tarih aralığı olmadan sürece yayılabilir. Kılavuz 11/c
• Yöntem öğretmene aittir; seçerken öğrencilerin durumu ve sayısı dikkate alınır. Kılavuz 11/ç
• Puanlama için dereceli puanlama anahtarı, dereceleme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılmalıdır. Öğrenci ölçme yapılacağını bilmelidir. Kılavuz 11/g, 11/ğ
• Amaç çok soru sormak değil, kazanımdaki bilgi ya da beceriye öğrencinin sahip olup olmadığını ölçmektir. Kılavuz 11/h
• Ülke geneli ortak yazılı sınavın yapıldığı dönemde de dinleme ve konuşma sınavını dersin öğretmeni yapar. Puanlar e-Okul'a ayrı ayrı girilir. Ortak sınav kılavuzu 11/d
• Kaynaştırma yoluyla eğitim alan öğrencilerin dinleme ve konuşma sınavları bireyselleştirilmiş eğitim programlarına (BEP) göre yapılır. Kılavuz 15/b · Ortak sınav kılavuzu 10/e

Konuşma sınavına özgü

• Konuşma sınavının bir ders saatinde bitmesi gerekmez. Dersin bir bölümünde birkaç öğrenciyle yapılabileceği gibi dersin tamamı sınava ayrılabilir. Kılavuz 11/f
• Sınav önceden haber verilerek (hazırlıklı) ya da haber verilmeden (hazırlıksız) yapılabilir. Kılavuz 11/f
• Sınıf içi etkinliklerde ya da sınıf dışı öğretim faaliyetlerinde yapılabilir: bir konu hakkında karşılıklı konuşma, bir diyaloğu sürdürme, bir etkinliğin provası, poster ya da afiş hazırlığı, sunum. Kılavuz 11/g, 11/ğ

Kaynak: MEB Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi (PDF) · MEB Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Kılavuzu (PDF) · 2025-2026 ülke geneli ortak sınav kılavuzu (PDF)

Türkçe sınav puanı nasıl hesaplanır?

Yönergeye göre Türkçe dersinin sınav puanı yazılı sınavın %50'si, dinleme sınavının %25'i ve konuşma sınavının %25'i alınarak hesaplanır. Örnek: yazılı 80, dinleme 90, konuşma 70 ise 40 + 22,5 + 17,5 = 80.

Kaynak: MEB Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi (PDF), m. 6/1-ç. Hesap tarayıcınızda yapılır.

Konuşma sınavı nasıl yapılır?

1. Kazanımı seçin. Hangi çıktıyı ölçeceğinize siz karar verirsiniz. Sınıf sayfalarındaki konular temaya ve koda göre dizili.
2. Biçimi belirleyin. Hazırlıklı ya da hazırlıksız; bireysel (sözlü üretim) ya da karşılıklı (sözlü etkileşim). Programın konuşma görev biçimleri: soru-cevap, betimleme, öykü oluşturma ya da tamamlama, yönerge, tartışma, sorulardan, kavramlardan ya da görsellerden hareketle sözlü metin oluşturma, canlandırma, karşılıklı konuşma (diyalog), sunum yapma.
3. Ölçütleri önceden paylaşın. Öğrenci ölçüldüğünü ve neye bakılacağını bilsin.
4. Sınavı derslere yayın. Her derste birkaç öğrenciyle yapılabilir; sınavın bir ders saatinde bitmesi gerekmez.
5. Geri bildirim verin. Puanın yanında bir güçlü yönü ve bir gelişmeye açık yönü söyleyin. Program, öğrencinin ses kaydı, konuşma metni ve sunum videosu gibi sözlü ürünlerinden bir dosya hazırlamasını teşvik ediyor.

Kaynak: MEB Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Kılavuzu (PDF), 11. bölüm · Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (PDF), 1.2.2.3 ve Ek 3 · ÖDSGM'nin ÖBA'da yayımladığı konuşma sınavı yöntem ve teknikleri videosu

Dinleme sınavı için ayrı bir sayfa hazırladık: kurallar, öğrenme çıktıları ve iki özgün örnek metin. Dinleme sınavı.