5. sınıf konuşma sınavı konuları
Türkçe öğretim programının 6 temasına göre 13 konu. Her konunun yanında bağlandığı öğrenme çıktısı, temanın başında programın önerdiği ölçme yolu var.
Temalara göre konular
1. tema: Oyun Dünyası
Programın bu temada önerdiği ölçme: karşılıklı konuşma, canlandırma.
Çektiğin karttaki oyunu (saklambaç, istop, seksek gibi) hiç bilmeyen birine anlat: Kaç kişiyle oynanır, nasıl başlar, kim kazanır?
- T.K.5.7 Hazırlıksız konuşma yapabilme
- T.K.5.17 Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Okula yeni gelen bir arkadaşını teneffüste oyununa çağırıyorsun. Selam ver, oyunu tanıt, sorusunu yanıtla, konuşmayı nazikçe bitir.
- T.K.5.1 Konuşma sürecini yönetebilme
- T.K.5.8 Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme
- T.K.5.20 Konuşmasında beden dilini kullanabilme
Temada işlenen konuşma çıktıları: T.K.5.1, T.K.5.7, T.K.5.8, T.K.5.17, T.K.5.20
2. tema: Atatürk'ü Tanımak
Programın bu temada önerdiği ölçme: amaç ve içerik için dereceli puanlama anahtarı; sorulardan, kavramlardan ya da görsellerden sözlü metin oluşturma.
23 Nisan'ın neden çocuklara armağan edilen bir bayram olduğunu sınıfa anlat. Konuşmanı "önce, sonra, o gün" gibi zaman bildiren ifadelerle sırala.
- T.K.5.3 Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme
- T.K.5.19 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
Öğretmeninin gösterdiği bir Atatürk fotoğrafına bak. Fotoğraf nerede, hangi olay sırasında çekilmiş olabilir? Tahminini ve dayanağını söyle.
- T.K.5.9 Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme
- T.K.5.17 Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Temada işlenen konuşma çıktıları: T.K.5.1, T.K.5.2, T.K.5.3, T.K.5.9, T.K.5.17, T.K.5.19
3. tema: Duygularımı Tanıyorum
Programın bu temada önerdiği ölçme: soru sorma için karşılıklı konuşma; konuşma sürecini değerlendirme için öz değerlendirme.
Bir duyguyu bir hava durumuna benzet: "Kızgınlık benim için … gibidir, çünkü …" Benzetmeni yaşadığın bir örnekle açıkla.
- T.K.5.6 Yaratıcı konuşma yapabilme
- T.K.5.16 Düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak konuşmasını yapılandırabilme
Arkadaşına bir şeyi ilk kez yaparken neler hissettiğini sor. Ne, ne zaman, nasıl, neden ile başlayan en az dört soru sor; yanıtları dinleyerek sohbeti sürdür. Sonra kendi sorularını değerlendir.
- T.K.5.4 İletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilme
- T.K.5.21 Konuşma sürecini değerlendirebilme
Temada işlenen konuşma çıktıları: T.K.5.2, T.K.5.4, T.K.5.6, T.K.5.16, T.K.5.19, T.K.5.21
4. tema: Geleneklerimiz
Programın bu temada önerdiği ölçme: yöntem seçimi için öz bildirim; yorum için sorulardan, kavramlardan ya da görsellerden sözlü metin oluşturma.
Ailende bayramlarda sürdürülen bir geleneği bir fotoğraf ya da nesneyle tanıt. Fotoğrafın ya da nesnenin konuşmana ne kattığını söyle.
- T.K.5.5 Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme
- T.K.5.17 Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Bildiğin geleneksel yemekleri, oyunları ya da el sanatlarını kendi seçtiğin bir ölçüte göre iki gruba ayır ve ölçütünü söyle.
- T.K.5.11 Konuşmasında sınıflandırma yapabilme
Bir büyüğünün çocukluğundaki bayram sabahını, o günkü çocuğun gözünden yeniden anlat.
- T.K.5.12 Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
Temada işlenen konuşma çıktıları: T.K.5.2, T.K.5.5, T.K.5.11, T.K.5.12, T.K.5.17
5. tema: İletişim ve Sosyal İlişkiler
Programın bu temada önerdiği ölçme: karşılaştırma için betimleme, karşılıklı konuşma ya da sunum; açık ve örtük ifadeler için tartışma.
Yüz yüze konuşmayı mesajlaşmayla karşılaştır: iki benzerlik, iki farklılık. Hangisinde yanlış anlaşılmanın daha kolay olduğunu bir örnekle açıkla.
- T.K.5.10 Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
- T.K.5.19 Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme
Bir arkadaşınla yaşadığın küçük bir yanlış anlaşılmayı olay sırasıyla kısaca anlat. Olaydan çıkardığın dersi bir deyim ya da atasözüyle bitir.
- T.K.5.13 Sözlü olarak özetleyebilme
- T.K.5.18 Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme
Temada işlenen konuşma çıktıları: T.K.5.4, T.K.5.10, T.K.5.13, T.K.5.18, T.K.5.19, T.K.5.21
6. tema: Sağlıklı Yaşıyorum
Programın bu temada önerdiği ölçme: tartışma için sayısal dereceleme ölçeği; hazırlıklı konuşma için drama ya da karşılıklı konuşma.
Sınıf tartışması: "Okul kantininde yalnız sağlıklı yiyecekler mi satılmalı?" Görüşünü bir gerekçe ve bir örnekle söyle; karşı görüştekileri dinleyip yanıt ver.
- T.K.5.14 Sözlü olarak tartışabilme
Bir hafta boyunca uyku ya da su içme alışkanlığını gözlemle. Planını yap, notlarını hazırla ve gözlemini sınıfa anlat. Sonunda güçlü yönünü ve geliştireceğin yönü söyle.
- T.K.5.15 Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme
- T.K.5.21 Konuşma sürecini değerlendirebilme
Temada işlenen konuşma çıktıları: T.K.5.14, T.K.5.15, T.K.5.17, T.K.5.21
Hazırlıksız konuşma kartları
5. sınıf · T.K.5.7 · Kesik çizgilerden kesin.
Kartları yazdırıp kesin; öğrenci bir kart çeker, kısa bir süre düşünür ve konuşur. Program hazırlıksız konuşmada öğrencinin bir çıkış noktasından kısa bir zihinsel planla, konudan sapmadan konuşmasını bekler (T.K.5.7).
- Bir gün boyunca kalem kutunda kalan bir silgi olsaydın neler görürdün?
- En sevdiğin yemeği hiç tatmamış birine anlat.
- Okul yolunda gördüğün bir şeyi bir dakikada tarif et.
- Bir günlüğüne öğretmen sen olsaydın derse nasıl başlardın?
- Sınıfımıza bir hayvan katılsaydı hangisi olmalıydı? Neden?
- Unutamadığın bir bayram ya da kutlama gününü anlat.
- Bir arkadaşına yeni bir oyunun kuralını öğret.
- Seni en çok güldüren anı anlat.
5. sınıfta konuşmada neye bakılır?
Programda bu sınıf için öne çıkan metin yapıları: öyküleyici ve betimleyici.
- Anlatım biçimi T.K.5.3
- Amaç: bilgilendirme, olaya dayalı anlatım ya da mizah. Biçimler: olaya dayalı, betimleyici, tanıtma, sıralı-kronolojik.
- Soru sorma T.K.5.4
- Temel soru ifadeleri: ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden, kim, mi.
- Ses T.K.5.8
- Nefes kontrolü, sesleri doğru boğumlama ve telaffuz; dinleyici ve mekâna göre ses düzeyi; duraklama ve sese duygu katma.
- Düşünceyi geliştirme T.K.5.16
- Tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örnekleme.
- Doğru cümle T.K.5.17
- Gereksiz sözcük kullanmama; anlamca çelişen sözcükleri bir arada kullanmama.
- Örtük ifade T.K.5.18
- Kişileştirme, konuşturma, benzetme; iletileri açık ifade etme.
- Bağlantı ifadeleri T.K.5.19
- Ekleme, örnek, zaman (öncelik-sonralık, eş zamanlılık) ve duygu bildiren ifadeler.
5. sınıf konuşma öğrenme çıktıları
| Kod | Öğrenme çıktısı |
|---|---|
| T.K.5.1 | Konuşma sürecini yönetebilme |
| T.K.5.2 | Konuşmada yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme |
| T.K.5.3 | Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme |
| T.K.5.4 | İletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilme |
| T.K.5.5 | Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme |
| T.K.5.6 | Yaratıcı konuşma yapabilme |
| T.K.5.7 | Hazırlıksız konuşma yapabilme |
| T.K.5.8 | Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme |
| T.K.5.9 | Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme |
| T.K.5.10 | Konuşmasında karşılaştırma yapabilme |
| T.K.5.11 | Konuşmasında sınıflandırma yapabilme |
| T.K.5.12 | Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme |
| T.K.5.13 | Sözlü olarak özetleyebilme |
| T.K.5.14 | Sözlü olarak tartışabilme |
| T.K.5.15 | Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme |
| T.K.5.16 | Düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak konuşmasını yapılandırabilme |
| T.K.5.17 | Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme |
| T.K.5.18 | Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme |
| T.K.5.19 | Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme |
| T.K.5.20 | Konuşmasında beden dilini kullanabilme |
| T.K.5.21 | Konuşma sürecini değerlendirebilme |
Kaynak: Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (PDF). Konuşma sınavının kuralları ve puan hesabı konuşma sınavı sayfasında; dinleme için dinleme sınavı.
Türkçe Atölyesi · turkceatolyesi.tr/konusma-sinavi/5-sinif
Okuma tarafını da görmek isterseniz
Sözlü anlatımı okuma besler. Okuma Anlama Beceri Uygulamaları'nda 1, 13 ve 23. derslerde on ölçütlü sesli okuma değerlendirmesi, okuma yöntemleri arasında söz korosu, 10-22. derslerde atasözü ve deyimler var.
Önce öğrencinin okuma hızını ve anlamasını görmek için ücretsiz okuma testi: üyelik ve e-posta istemez.