Türkçe dinleme sınavı: nasıl yapılır?

Dinleme sınavında öğrenci doğal bir konuşmaya ya da planlı bir dinleme metnine yönelik soruları yanıtlar. Kurallar, sınıfa göre çıktılar ve sınıfta okunabilecek iki özgün örnek metin bu sayfada.

Son kontrol 10 Ekim 2026Kaynak: MEB kılavuzu ve Türkçe öğretim programları

Örnek metinlere geçin Konuşma sınavı

Bu sayfada 4 bölüm

MEB'in kuralları
Sınav nasıl hazırlanır?
Sınıfa göre çıktılar
Örnek metin ve sorular

MEB'in dinleme sınavı kuralları

Dinleme sınavı uygulamalı sınavdır; dersin öğretmeni yapar ve konuşma sınavından ayrı puanlar. Süresine ve ölçeceği kazanıma öğretmen karar verir. Yönerge m. 5/1-ğ
Türkçe sınav puanının %25'i dinleme sınavından gelir. Yönerge m. 6/1-ç
Dinleme sınavında öğrenci doğal ortamdaki konuşmalara ya da planlı bir dinleme metnine yönelik sorulara cevap verir. Kılavuz 11/d
Sınıfın düzeyine göre metin birden fazla dinletilebilir; gerekirse yeniden dinletilir. Kılavuz 11/e
Soru kâğıdı dinlemeden önce ya da sonra verilebilir. Sorular toplu sorulabilir ya da her soru öncesi dinletilerek tek tek sorulabilir. Kılavuz 11/e
Amaç çok soru sormak değil, kazanımdaki bilgi ya da beceriye öğrencinin sahip olup olmadığını ölçmektir. Kılavuz 11/h

Kaynak: MEB Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi (PDF) · MEB Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Kılavuzu (PDF)

Dinleme sınavı nasıl hazırlanır?

Türkçe öğretim programı dinleme görevlerinde öğretmenin şu ilkeleri gözetmesini ister:

Öğrencilere dinledikleri metinle ilgili hangi görevi yapacaklarını söyleyin.
Görevin nasıl yapılacağını açıklayın.
Doğru yanıtın ölçütlerini önceden paylaşın.
Görevin doğasına göre metni bir ya da birkaç kez dinletin.
Yazmak için süre gereken görevlerde kaydı durdurun; öğrenciler hazır olunca devam edin.
İşitilebilir, açık bir kayıt seçin. Metni siz okuyacaksanız açık ve anlaşılır okuyun.

Programın görev biçimlerinden dinlemede kullanılabilecek olanlar: kısa yanıtlı soru, açık uçlu soru, boşluk doldurma, cümle tamamlama, yapılandırılmış özetleme, metinsel birimleri sıralama, eşleştirme, iki bileşenli maddeler (doğru-yanlış gibi), paragraflara uygun başlık yazma, bilgi aktarımı. Metni kısa tutun ve sınıf düzeyine uygun seçin; sorular metnin bütününe yayılsın.

Kaynak: Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (PDF), Ek 3, dinleme/izleme ve okuma görev biçimleri.

Sınıfa göre dinleme öğrenme çıktıları

Planlı bir dinleme metniyle sınavda ölçülebilecek çıktılar ve 5, 6, 7. sınıf kodları:

5, 6 ve 7. sınıf dinleme/izleme öğrenme çıktıları ve kodları
Öğrenme çıktısı	5. sınıf	6. sınıf	7. sınıf
Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme	T.D.5.3	T.D.6.3	T.D.7.3
Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme	T.D.5.4	T.D.6.4	T.D.7.4
Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme	T.D.5.5	T.D.6.5	T.D.7.5
Basit çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme	T.D.5.6	T.D.6.6	T.D.7.6
Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme	T.D.5.7	T.D.6.7	T.D.7.7
Dinlediklerini/izlediklerini karşılaştırabilme	T.D.5.8	T.D.6.8	T.D.7.8
Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme	T.D.5.11	T.D.6.11	T.D.7.11
Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme	T.D.5.12	T.D.6.12	T.D.7.12
Dinlediğinin/izlediğinin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme	T.D.5.13	T.D.6.13	T.D.7.13
Dinlediğinin/izlediğinin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme	T.D.5.14	T.D.6.14	T.D.7.14
Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme	T.D.5.15	T.D.6.15	T.D.7.15
Dinlediğinde/izlediğinde kullanılan ikna tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme	—	—	T.D.7.17
Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme	T.D.5.19	T.D.6.19	T.D.7.20
Medya içeriğini sorgulayabilme	—	—	T.D.7.22
Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme	—	T.D.6.21	T.D.7.23

8. sınıf (2019 programı)

2026-2027'de 8. sınıfta 2019 Türkçe öğretim programı uygulanıyor. Dinleme/izleme kazanımları:

T.8.1.1 Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların gelişimi ve sonucu hakkında tahminde bulunur.
T.8.1.2 Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen bilmediği kelimelerin anlamını tahmin eder.
T.8.1.3 Dinlediklerini/izlediklerini özetler.
T.8.1.4 Dinledikleri/izlediklerine yönelik sorulara cevap verir.
T.8.1.5 Dinlediklerinin/izlediklerinin konusunu tespit eder.
T.8.1.6 Dinlediklerinin/izlediklerinin ana fikrini/ana duygusunu tespit eder.
T.8.1.7 Dinlediklerine/izlediklerine yönelik farklı başlıklar önerir.
T.8.1.8 Dinlediği/izlediği hikâye edici metinleri canlandırır.
T.8.1.9 Dinlediklerinde/izlediklerinde tutarlılığı sorgular.
T.8.1.10 Dinledikleriyle/izledikleriyle ilgili görüşlerini bildirir.
T.8.1.11 Dinledikleri/izledikleri medya metinlerini değerlendirir. Medya metinlerinin amacını ve kaynağını sorgulama.
T.8.1.12 Dinlediklerinde/izlediklerinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını tespit eder. Örneklendirme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma.
T.8.1.13 Konuşmacının sözlü olmayan mesajlarını kavrar.
T.8.1.14 Dinleme stratejilerini uygular. Seçici, yaratıcı, eleştirel, empati kurarak, not alarak dinleme.

Kaynak: Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (PDF) · Türkçe Dersi Öğretim Programı 2019 (PDF) · 8. sınıfta mevcut programın sürmesi, MEB ilçe duyurusu

Örnek dinleme metinleri ve sorular

İki metin de bu site için yazıldı; sınıfta sesli okuyabilir ya da kaydedip dinletebilirsiniz. Sorunun yanındaki kod, ilgili sınıfın çıktısıdır. Cevaplar katlanmış durumda. Her metnin öğrenci soru kâğıdı ve cevaplı öğretmen kâğıdı ayrı yazdırılır.

Türkçe dinleme sınavı · soru kâğıdı

Adı soyadı
Sınıfı
No
Tarih

Dinlediğiniz metne göre soruları cevaplayın.

Türkçe dinleme sınavı · öğretmen kâğıdı, cevaplı

Bekleyen Saat

5. ve 6. sınıf · öyküleyici · 103 kelime · Bu site için yazılmış örnek.

Defne her sabah okula giderken apartmanın bahçesindeki eski güneş saatinin önünden geçerdi. Taş kaidenin üstündeki demir çubuğun gölgesi, kazınmış rakamlardan birinin üstüne düşerdi.

Bir gün bahçede daha önce hiç görmediği yaşlı bir adam gördü. Adam not defterine saatin resmini çiziyordu. "Bu saat hiç durmaz." dedi Defne'ye gülümseyerek. "Pili yok, kurulmaz da."

Ertesi sabah hava bulutluydu ve saatin üstünde hiç gölge yoktu. Akşam adamı yeniden görünce Defne hemen sordu: "Hani hiç durmuyordu? Bugün durdu ama!" Adam defterini kapattı. "Durmadı." dedi. "Güneş biraz dinlendi, saat de onu bekledi."

O hafta Defne, sınıfta güneş saatlerini araştıran ilk kişi oldu. Sunumunun adını da kendisi koydu: Bekleyen Saat.

Adam, saatin hiç durmadığını hangi iki özelliğiyle açıklıyor? T.D.5.5 · T.D.6.5
Cevap
Pilinin olmaması ve kurulmaması.
Cevap: Pilinin olmaması ve kurulmaması.
Bulutlu sabah saatin üstünde neden gölge yoktu? T.D.5.6 · T.D.6.6
Cevap
Güneş görünmediği için çubuğun gölgesi oluşmadı.
Cevap: Güneş görünmediği için çubuğun gölgesi oluşmadı.
"Kaide" sözcüğü metinde ne anlama geliyor olabilir? Hangi ipucunu kullandınız? T.D.5.4 · T.D.6.4
Cevap
Saatin üstünde durduğu taş taban. İpucu: "taş kaidenin üstündeki demir çubuk".
Cevap: Saatin üstünde durduğu taş taban. İpucu: "taş kaidenin üstündeki demir çubuk".
Olay nerede geçiyor, kişileri kimler? T.D.5.11 · T.D.6.11
Cevap
Apartmanın bahçesinde; Defne ve yaşlı adam.
Cevap: Apartmanın bahçesinde; Defne ve yaşlı adam.
Defne sunumuna neden "Bekleyen Saat" adını vermiş olabilir? T.D.5.7 · T.D.6.7
Cevap
Adamın sözünden saatin bozulmadığını, güneşi beklediğini anladığı için.
Cevap: Adamın sözünden saatin bozulmadığını, güneşi beklediğini anladığı için.
Dinlediğiniz metni üç cümleyle özetleyin. T.D.5.19 · T.D.6.19
Cevap
Olayların sırasını koruyan, saatin bulutlu günde neden çalışmadığını içeren özet.
Cevap: Olayların sırasını koruyan, saatin bulutlu günde neden çalışmadığını içeren özet.

Türkçe dinleme sınavı · soru kâğıdı

Adı soyadı
Sınıfı
No
Tarih

Dinlediğiniz metne göre soruları cevaplayın.

Türkçe dinleme sınavı · öğretmen kâğıdı, cevaplı

Şehrin Sıcak Adası

7. ve 8. sınıf · bilgilendirici; sebep-sonuç ve problem-çözüm · 108 kelime · Bu site için yazılmış örnek.

Yaz akşamlarında şehir merkezinden kırsala doğru yola çıkanlar havanın serinlediğini fark eder. Bu duruma kentsel ısı adası deniyor. Peki, şehirler neden daha sıcak?

İlk neden şehrin yüzeyleridir. Asfalt ve beton gün boyunca güneşin ısısını emer, akşam olunca bu ısıyı yavaş yavaş havaya geri verir. İkinci neden ağaçların azlığıdır. Ağaçlar hem gölge yapar hem de yapraklarından buharlaşan suyla çevrelerini serinletir. Üçüncü neden araçlardan ve binalardan çıkan ısıdır.

Şehirler bu soruna farklı çözümler deniyor: sokaklara ağaç dikmek, çatıları açık renge boyamak, bazı binaların çatısını bitkilerle örtmek. Açık renkli yüzeyler güneş ışığının bir kısmını geri yansıttığı için daha az ısınır.

Kısacası şehrin sıcaklığı yalnız güneşe değil, şehri nasıl kurduğumuza da bağlı.

Metinde şehirlerin daha sıcak olmasının kaç nedeni sayılıyor? Bunları yazın. T.D.7.5 · T.8.1.4
Cevap
Üç: asfalt ve betonun ısıyı emip geri vermesi, ağaçların azlığı, araç ve binalardan çıkan ısı.
Cevap: Üç: asfalt ve betonun ısıyı emip geri vermesi, ağaçların azlığı, araç ve binalardan çıkan ısı.
Metin nasıl düzenlenmiş? Gerekçenizi metinden bir ifadeyle gösterin. T.D.7.12
Cevap
Önce nedenler ("İlk neden…", "İkinci neden…"), sonra çözümler ("bu soruna farklı çözümler"): sebep-sonuç ve problem-çözüm.
Cevap: Önce nedenler ("İlk neden…", "İkinci neden…"), sonra çözümler ("bu soruna farklı çözümler"): sebep-sonuç ve problem-çözüm.
Açık renkli çatılar neden daha az ısınır? T.D.7.6 · T.8.1.4
Cevap
Güneş ışığının bir kısmını geri yansıttıkları için.
Cevap: Güneş ışığının bir kısmını geri yansıttıkları için.
Metnin anahtar kelimelerinden üçünü yazın. T.D.7.13
Cevap
Kentsel ısı adası, asfalt ve beton, ağaç, yansıtma gibi.
Cevap: Kentsel ısı adası, asfalt ve beton, ağaç, yansıtma gibi.
"Şehrin sıcaklığı … şehri nasıl kurduğumuza da bağlı" cümlesiyle ne anlatılmak isteniyor? T.D.7.7 · T.8.1.6
Cevap
Malzeme, renk ve yeşil alan seçimlerimizin sıcaklığı etkilediği; çözümün de bizim elimizde olduğu.
Cevap: Malzeme, renk ve yeşil alan seçimlerimizin sıcaklığı etkilediği; çözümün de bizim elimizde olduğu.
Dinlediğiniz metni iki cümleyle özetleyin. T.D.7.20 · T.8.1.3
Cevap
Nedenleri ve çözümleri birlikte veren özet.
Cevap: Nedenleri ve çözümleri birlikte veren özet.

Türkçe Atölyesi · turkceatolyesi.tr/dinleme-sinavi

Sık sorulanlar

Dinleme sınavı puanı sınav puanına nasıl girer?

Yönergeye göre Türkçe sınav puanı yazılının %50'si, dinleme sınavının %25'i ve konuşma sınavının %25'i alınarak hesaplanır. Hesaplayıcı konuşma sınavı sayfasında.

Dinleme metni kaç kez dinletilir?

Kılavuz sınıfın düzeyine ve durumuna göre metnin birden fazla dinletilebileceğini, gerekirse yeniden dinletileceğini söylüyor. Kaç kez dinletileceği öğretmenin kararıdır.

Sorular dinlemeden önce mi verilir, sonra mı?

İkisi de olur. Soru kâğıdı dinlemeden önce ya da sonra verilebilir; sorular toplu sorulabilir ya da her soru öncesi dinletilerek tek tek sorulabilir.

Dinleme sınavında hangi kazanımlar ölçülür?

Hangi kazanımın ölçüleceğine dersin öğretmeni karar verir. 5, 6 ve 7. sınıfta Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programının dinleme/izleme çıktıları (T.D.), 8. sınıfta 2019 programının dinleme/izleme kazanımları (T.8.1) geçerlidir.

Okuma tarafını da görmek isterseniz

Sözlü anlatımı okuma besler. Okuma Anlama Beceri Uygulamaları'nda 1, 13 ve 23. derslerde on ölçütlü sesli okuma değerlendirmesi, okuma yöntemleri arasında söz korosu, 10-22. derslerde atasözü ve deyimler var. 8. sınıf dinleme kazanımlarındaki konu, ana fikir ve başlık bulma, paragraf sorularında da istenir.

Önce öğrencinin okuma hızını ve anlamasını görmek için ücretsiz okuma testi: üyelik ve e-posta istemez.