2028 LGS Türkçe: yeni soru modeli neyi değiştiriyor?

Millî Eğitim Bakanlığı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile başlayan öğrencilerin LGS'ye ilk kez 2028'de gireceğini ve sınavın o yıl beceri temelli, bağlam temelli bir soru modeliyle yapılacağını açıkladı. Bu yazı açıklamanın ne dediğini ve ne demediğini resmî metinlerden aktarıyor, bugünkü Türkçe testini son dört sınavın sorularıyla gösteriyor ve hazırlığı okuma üzerine kuruyor.

MEB ne açıkladı?

• 15 Aralık 2025: Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, yeni programla başlayan öğrencilerin YKS ve LGS'ye ilk kez 2028'de gireceğini, iki sınavda da becerileri bağlam üzerinden ölçen soru tiplerinin kullanılacağını söyledi.
• Aynı açıklamada sınav sisteminin değişmediği vurgulandı: “Sınav modeli, yapısı, geçiş sistemiyle ilgili şu anda bir değişiklik söz konusu değil.” Sorular çoktan seçmeli kalacak ve yalnız müfredattaki konulardan gelecek.
• Örnek sorular ve örnek sınavlar OGM Materyal, EBA ve MEBİ platformlarında paylaşılacak.
• 1 Nisan 2026: Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu yayımlandı. Kılavuz 12 ilde yapılan pilot sınavlara dayanıyor; temel eğitimde 4.361 altıncı sınıf öğrencisi Türkçe dahil beş derste bu sorularla sınandı. Bakanlık, merkezî sınav sorularının hazırlanmasında kılavuzun temel başvuru kaynağı olmasını zorunlu tuttu.

Kimleri kapsıyor?

Maarif Modeli ortaokulda 2024-2025 öğretim yılında 5. sınıfla başladı. Bu yüzden 2026-2027'de hangi sınıfta olduğunuz, hangi sınava gireceğinizi belirliyor:

Bugünkü LGS Türkçe testi nasıl?

Son dört sınavda (2023-2026) Türkçe testi 20 soruydu. Türkçe sözel bölümde yer alıyor; sözel bölümün tamamı 50 soru ve 75 dakika, Türkçeye ayrı süre verilmiyor. Bu dört sınavın 80 sorusunu resmî kitapçıklardan tek tek sınıflandırdık:

Paragraf ve metin soruları dört yılda 27 soru (%34); grafik, tablo ve görsel soruları 15 soru ve her yıl 14-16. sorular bu türde. Dil bilgisi, yazım ve noktalama 17 soru. Açıklamada da hatırlatıldığı gibi bugünkü sınavda bağlam temelli sorular zaten var: grafikten yargı çıkarma, kurallara göre bir afiş seçme, bir mekanizmanın görselini yönergeyle okuma.

Bağlam temelli soru ne demek?

Kılavuza göre bağlam bir metin, problem durumu, veri seti, görsel ya da senaryodur. Öğrenciden bu bağlamı kullanarak karar vermesi, yorum yapması, çözüm üretmesi ya da açıklama getirmesi beklenir. Bağlamı okumadan cevaplanabilen soru, kılavuzun deyişiyle işlevsiz bir bağlam taşır.

Kılavuzun Türkçe örnekleri (86 ve 87. sayfalar) okuma becerisine yazılmış ve her soru bir öğrenme çıktısına bağlanmış. Örneklerde tek bir hikâyeye iki ya da üç soru soruluyor: olay, yer, zaman ve kişiler arasındaki etkileşim, bir kahramanın davranışının nedeni ve metinden ulaşılabilecek yargı. Son dört sınavın Türkçe testinde ise her soru kendi metniyle geliyordu; birden çok soruya bağlanan ortak bir metin yoktu.

6 ve 7. sınıfta hazırlık: okumayı merkeze alın

Sınavın yapısı değişmese de soru bağlamla açılıyor. Hazırlığın merkezinde bu yüzden çok soru çözmek değil, bağlamı doğru okumak var. Evde ve sınıfta şu beş alışkanlığı kurun:

1. Cevabı metindeki cümleye bağlayın. “Bu düşünceye ulaşmanı sağlayan cümle hangisi?” diye sorun; öğrenci dayanağını göstersin.
2. Kesin bilgiyi tahminden ayırın. “Ulaşılabilir” ile “ulaşılamaz”, “olabilir” ile “kesinlikle olamaz” arasındaki farkı her metinde konuşun.
3. Grafik ve tabloda önce başlığa, birime ve eksene bakın; sonra soruya geçin. Grafikten habere, tablodan karara giden adımı yüksek sesle söyleyin.
4. Uzun bir metne birden çok soru çözün. Her soruda metne dönün; ilk okumada kalan izlenimle cevap vermeyin.
5. Okuma hızını yılda 3 kez (kitapta 1., 13. ve 23. ders), anlamayı yılda 4 kez (kitapta 6., 12., 18. ve 24. ders) aynı koşulda ölçün. Hız artarken anlama düşüyorsa tempo erkendir.

Kitapla çalışıyorsanız

Okuma Anlama Beceri Uygulamaları 5, 6 ve 7. sınıfta bu işleri haftada bir derse yayar: 17 analiz dersinde bir metin, görsel ya da veriyle sekiz analiz sorusu; 6, 12, 18 ve 24. derslerde yaklaşık 500 kelimelik tek bir metne bağlı 20 soruluk süreli test; 1, 13 ve 23. derste bir dakikalık sesli okuma ölçümü. Kitapların kapağında “Beceri Bağlam Geçiş Kitabı” yazar.

8. sınıfta Anlam Bilgisi Paragraf Soru Bankası sözcükte anlam, cümlede anlam, parçada anlam ve analitik yetenek bölümleriyle bugünkü testin dil bilgisi dışındaki sorularına hazırlar. Her testte kelime sayısı ve ideal süre yazılıdır; dil bilgisi konularını içermez.